President Donald Trump heeft aangekondigd dat de Verenigde Staten Venezuela zullen "runnen" zolang hij dat nodig acht voor een "veilige en verstandige" regeringswisseling. Dit na de spectaculaire gevangenneming van president Nicolás Maduro door Amerikaanse commando's.
Snelle militaire operatie
In een gecombineerde aanval van luchtmacht, landmacht en marine werden Maduro en zijn vrouw gevangengenomen in hun huis op militaire basis Fort Tiuna in Caracas. De operatie vond plaats terwijl de elektriciteit in de Venezolaanse hoofdstad was uitgeschakeld. Met 150 helikopters en vliegtuigen werd het echtpaar per helikopter naar een Amerikaans marineschip overgebracht.
Trump prees de Amerikaanse strijdkrachten voor de feilloze uitvoering. "Geen enkele militair kwam om en niet één helikopter werd neergehaald", aldus de president tijdens een persconferentie in Mar-a-Lago. Maduro zal terechtstaan in Miami of New York voor "drugsterrorisme" tegen de VS.
Olie als hoofddoel
Hoewel Trump de operatie rechtvaardigt met beschuldigingen van drugshandel, maken zijn uitspraken over Venezolaanse olie duidelijk wat de werkelijke doelstellingen zijn. "Wij gaan de grote Amerikaanse oliemaatschappijen daar binnenbrengen, miljarden dollars laten investeren en de kapotte infrastructuur opknappen", verklaarde hij.
De president verwees naar het verleden: "Wij hebben de Venezolaanse olie-industrie opgebouwd en het vorige socialistische regime heeft het van ons gestolen." Hij doelde daarmee op de nationalisatie onder Hugo Chávez.
Nederlandse expert skeptisch
Lucia van Geuns, energie-expert van het Haagse Centrum voor Strategische Studies, noemt het drugsverhaal "ongeloofwaardig". "Dit past in de nationale veiligheidsstrategie waarin Zuid-Amerika als achtertuin van de VS wordt gezien. De VS wil een regime change naar een rechtser regime."
Van Geuns waarschuwt dat het nog jaren kan duren voordat de olieproductie wordt opgeschroefd vanwege het gebrek aan faciliteiten en vakmensen na jaren van mismanagement.
Gemengde reacties
In Venezuela zelf zijn de reacties wisselend. Oppositieleider María Corina Machado jubelt: "Venezolanen, de tijd van vrijheid is gekomen!" Zij wil dat Edmundo Gonzalez Urrutia, die volgens internationale waarnemers de verkiezingen van 2024 won, als president wordt geïnstalleerd.
In de straten ontstaan echter lange rijen bij supermarkten en banken. "Het is een gekkenhuis", melden bronnen uit Valencia. "Velen proberen voor de zekerheid eten in te slaan."
Voor Nederland en Europa betekent deze ontwikkeling mogelijk nieuwe verschuivingen op de mondiale energiemarkt, vooral nu de VS directe controle over de grootste oliereserves ter wereld lijkt na te streven.
