In Liechtenstein is gedemonstreerd tegen erfprins Alois, die zijn vetorecht heeft ingezet om een nieuwe abortuswet tegen te houden. Honderden demonstranten verzamelden zich gisteren voor zijn kasteel in de hoofdstad Vaduz. Demonstraties zijn zeldzaam in het kleine Alpenland.
Betogers liepen met spandoeken met daarop "Mijn lichaam, mijn veto" en "Mijn lichaam behoort niet toe aan het vorstendom", schrijft de Oostenrijkse omroep ORF, die aanwezig was. Ook klinkt er kritiek op het feit dat de machtige prins een parlementair besluit tegenhoudt.
Een demonstrant vertelt aan de omroep dat het volgens haar niet kan dat een vorst kan beslissen over de abortuswetgeving. "Het gaat om ons vrouwen. Wij baren kinderen."
Troonopvolger met regeertaken
In september nam het parlement een wet aan waarmee abortus in de eerste twaalf weken van de zwangerschap legaal werd. Die wet ontstond na een burgerinitiatief. 5000 inwoners ondertekenden dat, ongeveer een kwart van de kiesgerechtigden. Het vorstendom heeft 41.269 inwoners.
Erfprins Alois had in juni al gezegd dat hij een dergelijke wet niet zou ondertekenen. Hij is de troonopvolger van het vorstendom Liechtenstein. Prins Hans-Adam II is officieel de regerende vorst, maar hij droeg in 2004 zijn regeertaken over aan zijn oudste zoon.
Het Liechtensteinse koningshuis heeft nog altijd veel macht. Begin deze eeuw werden de bevoegdheden zelfs nog uitgebreid. Het vorstenhuis dreigde destijds naar Wenen te verhuizen, als de bevolking de machtsuitbreiding in een referendum zou verwerpen. Een meerderheid stemde daarop voor de uitbreiding. Latere pogingen om de macht van de prins in te perken, liepen spaak.
De erfprins zet zijn vetorecht zelden in, maar de abortuskwestie weegt zwaar voor de katholieke Alois. Daarom blokkeerde hij vorige week de goedgekeurde wet. Hij deed dit naar eigen zeggen om "het ongeboren leven te beschermen", schrijven Liechtensteinse media.
Abortus is in het vorstendom bij wet verboden, het is enkel toegestaan bij een absolute medische noodzaak. Sinds 2015 is het wel legaal voor vrouwen om naar het buitenland te reizen om een abortus te ondergaan.
'Machtsvertoon'
Het comité 'Een abortuswet voor Liechtenstein' noemt het gebruik van het vetorecht door Alois "machtsvertoon om een morele overtuiging op te leggen", schrijft de Zwitserse publieke omroep SRF. Volgens het comité ontzegt de erfprins vrouwen hiermee hun recht op zelfbeschikking.
Het comité organiseerde gisteren de protestmars door de hoofdstad Vaduz. De mars eindigde voor het kasteel Schloss Vaduz, het officiële woonverblijf van de vorst.
De demonstratie verliep rustig. Volgens het comité liepen er 400 demonstranten mee, volgens de politie waren dit er 250.
Liechtenstein is een parlementaire democratie met een politiek actieve vorst. De monarchie heeft vetorecht over wetten die de regering wil doorvoeren. Daarmee zet de monarchie het parlement in essentie buitenspel. Het vetorecht is verankerd in de grondwet van het vorstendom.
Uit opinieonderzoek bleek eerder dat een overgrote meerderheid van de inwoners van Liechtenstein vóór de nieuwe abortuswet is. Ook verwerpen steeds meer burgers de verreikende macht van het vorstenhuis. Zo'n driekwart vindt dat die macht moet worden ingeperkt. Zo draait deze abortuskwestie ook om de toekomst van de Liechtensteinse monarchie.
