In Nederland zijn de vries- en koelsystemen van ten minste zeventien bedrijven afgelopen nacht aangevallen, waarbij de temperatuur is aangepast. Dat meldt een woordvoerder van leverancier Danfoss. Vanochtend werd al bekend dat koelsystemen in België, Luxemburg en Zweden zijn getroffen.
Het gaat in Nederland om koelsystemen die gebruikt worden bij onder meer slagerijen en kleine buurtwinkels, zegt de Danfoss-woordvoerder. Hij wil de namen van de bedrijven niet noemen.
Een van de getroffen ondernemingen is een opslaglocatie voor bevroren producten, zegt de woordvoerder. "Daar moeten de systemen normaal op -20 graden staan, maar afgelopen nacht ontdekten we dat ze op -10 graden stonden. Daar hebben we snel kunnen ingrijpen."
Het gaat om dezelfde soort aanval als een paar weken geleden plaatsvond in Frankrijk, zegt hij. In meerdere Franse supermarkten werden Danfoss-koelsystemen op de ontdooistand gezet, waardoor de temperatuur in de koeling langzaam opliep.
Loskoppelen van internet
Danfoss adviseerde Nederlandse klanten daarom op 13 oktober om de systemen van het internet los te koppelen en alleen via een beveiligd netwerk weer verbinding te laten maken. "Het merendeel van de winkels heeft toen maatregelen genomen, maar een klein aantal niet", zegt de woordvoerder. "Die zijn nu de dupe hiervan."
De koelsystemen die afgelopen nacht zijn aangevallen, stonden niet op een beveiligd netwerk en hadden een standaardwachtwoord, zegt de Danfoss-woordvoerder. Als er wel maatregelen waren genomen, had de aanval volgens hem voorkomen kunnen worden.
De koelsystemen kunnen aan het internet verbonden zijn, onder meer zodat monteurs op afstand storingen kunnen bekijken en verhelpen.
In België zijn de koelsystemen van tientallen locaties aangevallen. Het gaat om onder meer koelingen in supermarkten Carrefour en Delhaize, het moederbedrijf van Albert Heijn. Een woordvoerder van Delhaize zegt dat het om "tientallen winkels" gaat. Carrefour laat aan de Vlaamse omroep VRT weten dat vijftien van de 700 vestigingen zijn getroffen.
In Nederland zijn geen van de slachtoffers grote supermarkten, zegt de Danfoss-woordvoerder. Albert Heijn zegt dat is vastgesteld dat geen van de vestigingen problemen heeft met de koelingen.
Ook in Zweden zijn verschillende supermarkten getroffen. Naast de systemen van Danfoss is in België ook apparatuur van een andere fabrikant aangevallen: Copeland. Het is onbekend of die systemen ook in Nederland succesvol zijn aangevallen. De NOS heeft Copeland nog niet kunnen bereiken.
Hackers probeerden vorige maand ook binnen te dringen bij Albert Heijn, waarna het bedrijf zijn digitale systemen uitschakelde. Dat had grote gevolgen: winkels konden moeilijker bevoorraad worden en online boodschappen bestellen was ook niet mogelijk. Er is geen bewijs dat er een verband is tussen de aanval bij Albert Heijn en de aanvallen op de koelsystemen.
