Directe twijfels bij historische maatregel
Demissionair minister Karremans van Economische Zaken had al na één dag ernstige twijfels over zijn ongekende ingreep bij chipfabrikant Nexperia. Uit een brief die de NOS heeft ingezien, blijkt dat de minister zich daarom direct bemoeide met een rechtszaak die een dag later speelde bij de Ondernemingskamer. Dit terwijl Karremans herhaaldelijk heeft beweerd dat zijn bevel en de juridische procedure volledig los van elkaar stonden.
De minister greep op 30 september in bij het Chinese chipbedrijf met een bevel gebaseerd op een wet uit 1952 die nog nooit eerder was gebruikt. Hij wilde voorkomen dat de Chinese directeur het bedrijf zou "leegtrekken" en de productie naar China zou verplaatsen. Volgens Karremans was dit een kwestie van "dagen en uren".
Actieve bemoeienis met rechtszaak
Een dag na de ingreep stuurde de landsadvocaat namens Karremans een brief naar de Ondernemingskamer. Hierin staat dat de minister vreesde dat zijn bevel zou worden genegeerd en dat het "allerminst zeker" was dat er naar zou worden geluisterd. De brief waarschuwde voor het verlies van "cruciale bedrijfsprocessen, goederen en kennis" door verplaatsing naar buiten Europa.
Tegelijkertijd stapten enkele Nexperia-bestuursleden naar de rechter om de Chinese topman aan te pakken. De Ondernemingskamer besloot bij "hoge uitzondering" de directeur nog diezelfde dag te schorsen.
Deskundigen kritisch
Het ministerie ontkent dat het bevel en de rechtszaak met elkaar verbonden waren. "De procedure ziet alleen toe op het belang van een bedrijf, terwijl het bevel gaat over het brede publieke belang", aldus een woordvoerder.
Onafhankelijke juridische experts zien dit anders. "Het is merkwaardig dat de minister zo snel twijfelt of zijn maatregel wel zin heeft", stelt hoogleraar Ondernemingsrecht Harm-Jan de Kluiver van de Radboud Universiteit. Zijn collega Steef Bartman spreekt van "hevige twijfels" bij de minister over zijn eigen middel.
Maanden te laat teruggedraaid
Pas afgelopen woensdag schortte Karremans zijn maatregel op, maanden nadat de rechter de Chinese directeur al had geschorst. Deze vertraging leidde tot diplomatieke spanningen met China en problemen voor de auto-industrie, die afhankelijk is van Nexperia-chips.
De kwestie toont de complexiteit van economische veiligheidspolitiek in een geglobaliseerde wereld, waarbij Nederlandse autoriteiten steeds vaker worstelen met Chinese investeringen in strategische sectoren.
