Op openbare scholen in de Verenigde Staten zijn dit schooljaar bijna 12.000 boeken verboden. Dat blijkt uit een studie van PEN America, een Amerikaanse ngo op het gebied van boeken, schrijven en de vrijheid van meningsuiting.
Het is het hoogste aantal sinds de organisatie in 2021 begon met het bijhouden van boekverboden en zo'n 6000 meer dan vorig jaar. PEN maakte het nieuws bekend aan het begin van de Banned Books Week, de week van het verboden boek. Dat een recordaantal boeken in de ban werd gedaan is een teken dat de crisis van de boekverboden almaar groter wordt, zegt PEN.
In verschillende Amerikaanse staten zijn strenge regels over wat er in de klas gezegd en onderwezen mag worden, en daarom zijn daar bepaalde boeken over thema's als ras en lhbti verboden in schoolbibliotheken.
Sneeuwbaleffect
Opmerkelijk is dat AI door schooldistricten steeds vaker wordt ingezet om te beoordelen of een boek verboden moet worden. Omdat de AI-chatbots hun oordeel baseren op welke boeken op andere scholen al zijn verboden, spreekt PEN van een cirkelredenering, waarbij boeken niet eens meer op inhoud worden beoordeeld. Het leidt tot de organisatie tot "een sneeuwbaleffect" van censuur.
De meeste boekverboden gelden in de staten Texas en Florida, waar de Republikeinse Partij een meerderheid heeft. Daar worden scholen onder druk gezet om de toegang tot boeken te beperken of te blokkeren, zegt PEN. De organisatie stelt dat beide staten "zijn uitgegroeid tot voorbeelden van censuur in het onderwijs".
Net als in eerdere jaren zijn de meeste boeken die niet zijn toegestaan op scholen van het genre Young Adult, literatuur voor kinderen en jongeren. Het gaat met name om fictie. Van schrijver Stephen King werden in totaal de meeste boeken in de ban gedaan, met in totaal 312 verboden.
Onder de boeken die het afgelopen jaar het meest in de ban werden gedaan waren The Handmaid's Tale van Margret Atwood, The Kite Runner van Khaled Hosseini en Looking for Alaska van John Green. Al jaren staat ook Het Achterhuis van Anne Frank in de lijst, vanwege passages over seksualiteit.
'Boekverboden beperken vrijheid'
Ook werden veel graphic novels, stripbewerkingen van bekende verhalen, uit schoolbibliotheken gehaald. Volgens PEN worden de afbeeldingen in dit soort boeken uit de context gehaald waardoor ze al snel gecensureerd worden. Dat geldt ook voor veel Japanse manga-stripboeken, die de laatste tijd aan populariteit winnen in de VS. Van kunstenaars die deze boeken maken werd vaak de hele reeks verboden, dus niet slechts een titel.
"Boekverboden beperken de vrijheid om te lezen, waardoor scholieren geen toegang meer hebben tot verschillende meningen, stemmen, perspectieven en literatuur waar ze recht op hebben", aldus PEN.
