In een basiliek in de Bulgaarse hoofdstad Sofia zijn afgelopen dag onder grote belangstelling de resten bijgezet van de middeleeuwse machthebber tsaar Samuel. President Radev, patriarch Daniil en duizenden anderen keken toe hoe de vorst zijn laatste rustplaats kreeg.
Samuel, geboren rond het jaar 950, geldt als een van de belangrijkste heersers uit de Bulgaarse geschiedenis. Hij breidde zijn land in alle windrichtingen uit en wist grote delen van de Balkan onder de duim te brengen. Een glorietijd voor de Bulgaren dus, en een van de weinige periodes dat het land niet zelf overheerst werd door een andere macht.
De strijd tegen het Byzantijnse Rijk werd hem in 1014 uiteindelijk fataal: na een verloren slag viel het belangrijkste deel van het Bulgaarse leger in handen van de vijand. Samuel schijnt te zijn bezweken bij de aanblik van 14.000 van zijn soldaten van wie de ogen waren uitgestoken.
Griekse agenda
Samuel werd begraven op een eiland dat tegenwoordig in het grensgebied van Albanië, Griekenland en Noord-Macedonië ligt. In de jaren zestig werden zijn resten daar geborgen door Griekse archeologen. Ze identificeerden Samuel aan de hand van de prominente locatie van zijn graf, dure grafgiften en botbreuken die overeenkwamen met verwondingen van Samuel.
De terugkeer van Samuel was lange tijd een wens van veel Bulgaren. De afgelopen jaren werd daarover overeenstemming bereikt in onderhandelingen met Griekenland. In ruil krijgt dat land oudheidkundige schatten terug die in de Eerste Wereldoorlog waren geroofd.
Hoewel sommigen Griekse commentatoren dat maar een schamele prijs vinden, heeft premier Mitsotakis een onderliggende agenda: met de teruggave van zo'n belangrijke historische vondst wil hij Groot-Brittannië het goede voorbeeld geven. Griekenland dringt al jaren bij de Britse regering aan op teruggave van de Parthenon-sculpturen uit het British Museum.
Militaire escorte
Samuel werd met een militair transportvliegtuig van Thessaloniki naar Sofia gevlogen, begeleid door straalvliegtuigen. Bij aankomst volgde een eresaluut van 21 schoten. Treinen reden vandaag gratis naar de hoofdstad om zoveel mogelijk belangstellenden de kans te geven de ceremonie bij te wonen.
De Bulgaarse premier Radev zei bij terugkeer van Samuel in Sofia dat de tsaar een "onmetelijke culturele, spirituele, maar ook emotionele waarde" heeft voor zijn land. Hij benoemde expliciet dat vertegenwoordigers van het hele verdeelde politieke spectrum uit Bulgarije aanwezig waren, en merkte op dat Samuel "ons kan verenigen".
