Vandaag werden duizenden geheime overheidsdocumenten vrijgegeven door het Nationaal Archief tijdens de jaarlijkse Openbaarheidsdag. Onder de 13.000 archiefstukken bevinden zich opvallende onthullingen over Greet Hofmans, de controversiële gebedsgenezeres die in de jaren vijftig bijna een constitutionele crisis veroorzaakte door haar invloed op koningin Juliana.
Politieke bescherming voorkwam vervolging
Uit de vrijgegeven documenten blijkt dat justitieminister Wijers al in 1949 overwoog om Hofmans strafrechtelijk te vervolgen wegens kwakzalverij. Een inspecteur van de Rijkspolitie deed onderzoek naar de alternatieve genezeres, maar vervolging bleef uit vanwege politieke overwegingen. In een brief aan premier Drees schreef Wijers dat een strafzaak "veel rumoer zou wekken en daardoor haar naam, evenals het vertrouwen dat het volk in haar (koningin Juliana) stelde, schade zou lijden."
Historicus Han van Bree, die de documenten eerder inzag voor zijn biografie over Hofmans, bevestigt dat juridische vervolging ook praktisch lastig was. "Hofmans gaf religieuze adviezen, en dat mag iedereen. Bij gesprekken met cliënten waren bovendien geen getuigen aanwezig."
Alarmerende medische praktijken
De archiefstukken tonen aan dat artsen en psychiaters al vroeg alarm sloegen over Hofmans' werkwijze. Ze adviseerde diabetespatiënten om te stoppen met insuline en raadde epilepsiepatiënten af hun medicatie te nemen. Een psychiater beschreef haar in 1950 als iemand die "buiten de werkelijkheid" stond met een "volkomen geïsoleerde denkwereld."
Hofmans verwierf bekendheid als "wonderjuffrouw" door haar maandelijkse spreekuren in café-restaurant Steenman in Hattem, waar mensen urenlang in de rij stonden. Ze behandelde er naar eigen zeggen verschillende ziekten en kwalen door gebedsgenzing.
Invloed op het koninklijk huis
De gebedsgenezeres kwam in contact met het koninklijk paar toen prinses Christina kampte met een aangeboren oogafwijking. Voor haar diensten nam ze geen geld aan, maar ontving wel cadeaus van Juliana en kreeg een eigen kamer in Paleis Soestdijk. Ze adviseerde het hof zelfs over politieke zaken zoals het beleid in Indonesië.
Einde van een controversiële carrière
Na de brief van minister Wijers in 1950 moest Hofmans haar werkzaamheden als gebedsgenezeres staken. Prins Bernhard zorgde ervoor dat haar de toegang tot het paleis werd ontzegd. Het contact tussen Juliana en Hofmans duurde echter voort tot de publicatie over de affaire in het Duitse tijdschrift Der Spiegel in 1956.
Deze archiefvondsten werpen nieuw licht op een van de meest controversiële episodes in de Nederlandse geschiedenis, waarbij politieke belangen zwaarder wogen dan juridische overwegingen.
