Na bijna twintig jaar van moeizame onderhandelingen lijken de Europese Unie en India eindelijk tot een akkoord te komen over een grootschalige vrijhandelsdeal. De aankondiging wordt verwacht tijdens de EU-India-top die vandaag plaatsvindt, nadat EU-vertegenwoordigers Von der Leyen en Costa als eregasten aanwezig waren bij India's jaarlijkse Dag van de Republiek-viering.
Strategische heroriëntatie door geopolitieke spanningen
De timing van deze doorbraak is allesbehalve toevallig. Door vastgelopen onderhandelingen met de Verenigde Staten is een deal met Europa voor India plots veel urgenter geworden. "De timing is cruciaal, aangezien niet alleen India, maar ook andere Aziatische landen hun export willen diversificeren en minder afhankelijk willen worden van de VS," verklaart Deepali Bhargava, Azië-analist bij ING.
Deze strategische verschuiving werpt al vruchten af. Ondanks Amerikaanse sancties op Russische olie-handel en hoge invoerheffingen van 50 procent, groeide de Indiase export het afgelopen jaar met ongeveer 20 procent. Sectoren als textiel, juwelen en garnalen werden weliswaar geraakt, maar de verwachte klap bleef uit.
Productie-economie als groeimotor
Voor India biedt de handelsdeal kansen om de eigen economie te transformeren. Het land wil van een voornamelijk landbouw-afhankelijke naar een productie-economie, waarbij de groeiende jonge beroepsbevolking werk kan vinden. Een voorbeeld hiervan is de verschuiving van iPhone-productie van China naar India.
"Het geeft India de kans om een sterkere positie te verkrijgen binnen de wereldwijde productieketens," zegt econoom Pushan Dutt. Hij benadrukt dat een grotere maak-economie meer banen kan creëren voor lager geschoolden dan de techsector.
Europese export krijgt groene licht
Ook voor Europa opent de deal nieuwe perspectieven. Door Indiase concessies - zoals het schrappen van discussies over landbouwheffingen - lijkt de weg vrij voor meer Europese export. De groeiende Indiase middenklasse biedt interessante afzetmogelijkheden voor Franse wijnen en Duitse auto's, waarop momenteel nog 100 procent importheffing geldt.
Meer dan alleen handel
Opmerkelijk is dat de samenwerking verder reikt dan handel alleen. Tijdens de Indiase republikeinviering reed voor het eerst EU-militair personeel mee in de parade. "Het gaat ook om samenwerking op militair gebied," aldus Azië-expert Bert Burger. "Zo kijkt men naar mogelijkheden voor Indiase participatie bij Europese defensie-initiatieven, waarmee India de afhankelijkheid van Rusland vermindert."
Vooruitblik
Beide partijen noemen het akkoord de 'moeder aller handelsdeals' die een kwart van de wereldbevolking zal raken. Of de handtekeningen daadwerkelijk gezet worden, blijft nog afwachten - mogelijk duurt dat tot eind dit jaar. Wel lijkt duidelijk dat zowel India als de EU met deze deal vooral strategische autonomie en economische weerbaarheid willen ontwikkelen in een veranderende wereldorde.
