De Nederlandse ziekenhuizen trekken aan de bel over de groeiende invloed van commerciële privéklinieken. In een brandbrief aan de politiek waarschuwen zij voor oneerlijke concurrentie die het voortbestaan van vooral regionale ziekenhuizen bedreigt.
Explosieve groei privéklinieken
Het aantal patiënten dat kiest voor planbare behandelingen bij commerciële klinieken is de afgelopen jaren hard gestegen. Volgens cijfers van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd ging het van 2,8 miljoen behandelingen in 2021 naar ongeveer 3,6 miljoen vorig jaar. Deze ontwikkeling baart de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ) grote zorgen.
“Cherry picking” noemt NVZ-voorzitter Ad Melkert de werkwijze van privéklinieken. Zij richten zich voornamelijk op lucratieve, eenvoudige ingrepen zoals knie- en heupoperaties, terwijl ziekenhuizen verplicht zijn ook complexere en minder rendabele zorg te verlenen. “Concurrentie kan iedereen scherp houden, maar echte marktwerking in een sector die een publiek doel dient, dat is niet houdbaar,” aldus Melkert.
Zorgen over winstgedreven zorgverlening
De ziekenhuizen vrezen dat een deel van de klinieken werkt met “een op productie en winst gericht verdienmodel”, waarbij publiek zorggeld wegvloeit naar private investeerders en buitenlandse aandeelhouders. Ook beschuldigen zij privéklinieken ervan personeel weg te lokken met betere arbeidsvoorwaarden, wat de personeelstekorten in reguliere ziekenhuizen zou vergroten.
Privéklinieken weerspreken kritiek
Zelfstandige Klinieken Nederland (ZKN) reageert fel op de beschuldigingen. Voorzitter Hanneke Klopper noemt de brandbrief “prematuur” en benadrukt dat ook privéklinieken moeten voldoen aan kwaliteitsrichtlijnen. Over personeelsverloop stelt zij dat de uitstroom van ziekenhuizen naar klinieken ongeveer gelijk is aan de instroom in omgekeerde richting.
Politieke aandacht
Demissionair zorgminister Jan Anthonie Bruijn neemt de zorgen serieus. Hij benadrukt dat er in de zorg geen plaats is voor excessieve winstuitkeringen en wil onderzoeken hoe een verbod op winstuitkering consistent kan worden toegepast.
De discussie raakt de kern van het Nederlandse zorgstelsel: hoe combineer je marktwerking met toegankelijke publieke zorgverlening? Het antwoord daarop zal mede bepalen hoe de zorglandschap er over enkele jaren uitziet.
