De Zwitserse pseudowetenschapper en bestsellerauteur Erich von Däniken is op 90-jarige leeftijd overleden. Von Däniken werd wereldberoemd met zijn controversiële theorieën over buitenaardse bezoeken aan de aarde in de oertijd, die hij vanaf de jaren zestig verspreidde via zijn boeken.
Internationale bestseller zonder wetenschappelijke achtergrond
Von Däniken, die geen enkele opleiding in archeologie had gevolgd en werkzaam was geweest als kok, kelner en hotelier, bracht in 1968 zijn doorbraakboek "Waren de goden kosmonauten?" uit. Het werk werd een internationale sensatie en verkocht wereldwijd miljoenen exemplaren, precies op het moment dat de ruimtevaart zijn intrede deed.
In zijn boeken beweerde Von Däniken dat alle grote religies en mythes eigenlijk verslagen waren van ontmoetingen met buitenaardse bezoekers. Hij interpreteerde Bijbelse verhalen als beschrijvingen van ruimteschepen en zag in oude bouwwerken zoals de piramides en Stonehenge het bewijs voor buitenaardse hulp bij de bouw ervan.
Pseudowetenschappelijke interpretaties
Von Däniken zag overal 'bewijs' voor zijn stellingen. Een beroemde rotstekening van een man met hoofdtooi werd door hem geïnterpreteerd als een astronaut, terwijl de Nazca-lijnen in Peru volgens hem vliegvelden voor aliens waren. "Ik ontdekte dat alle culturen soortgelijke verhalen hebben: machines die met veel vuur uit de hemel komen, goden die rondvliegen," zei hij ooit in een interview.
Wetenschappers verwierpen zijn theorieën echter als pseudowetenschappelijke kolder. Experts toonden aan dat veel van zijn 'bewijzen' verkeerde interpretaties waren. Zo bleek een Maya-sarcofaag die Von Däniken als ruimtecapsule bestempelde, in werkelijkheid de bek van een slangengod te tonen.
Blijvende invloed ondanks kritiek
Ondanks de wetenschappelijke kritiek behielden Von Dänikens ideeën hun populariteit. In 2003 richtte hij het Mystery Park op om bezoekers te overtuigen van zijn theorieën. Ook op sociale media bleef hij actief zijn boodschap verspreiden.
Zijn invloed is nog altijd zichtbaar in populaire media. Het televisieprogramma "Ancient Aliens" op History Channel geeft nog steeds een podium aan vergelijkbare theorieën, hoewel deze tegenwoordig vaak het onderwerp zijn van internet-memes die de draak steken met dergelijke speculaties.
Von Dänikens overlijden markeert het einde van een tijdperk waarin pseudowetenschappelijke theorieën over buitenaards leven een breed publiek konden bereiken, lang voordat het internet kritische stemmen gemakkelijker toegankelijk maakte.
