De totale studieschuld van studenten en oud-studenten is voor het eerst gedaald. Begin dit jaar was die schuld 28 miljard euro, 800 miljoen minder dan een jaar daarvoor. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).
"Het heeft waarschijnlijk alles te maken met dat het leenstelsel er sinds een paar jaar niet meer is", zegt hoofdeconoom Peter Hein van Mulligen van het CBS. "Je zag de totale schuld al steeds minder toenemen, en nu is deze zelfs afgenomen."
Het aantal studenten dat een lening aanvraagt daalt al langer. Dit jaar werden voor de derde keer op rij minder leningen aangevraagd.
Die afname valt samen met de herinvoering van de basisbeurs in het hoger onderwijs, in het studiejaar van 2023/2024. "Het is niet zo dat studeren nu spotgoedkoop is, maar de basisbeurs helpt wel mee", zegt van Mulligen.
Doordat de basisbeurs opnieuw werd ingevoerd, krijgen studenten weer studiefinanciering bijgeschreven. Hoe hoog deze is, hangt af van of een student nog thuis woont. Bij een aanvullende beurs is de hoogte van het inkomen van ouders bepalend.
Ruim 1,1 miljoen oud-studenten hebben in 2026 studieschuld, 6000 meer dan het jaar daarvoor. "Het aantal loopt afgelopen jaren op, maar vlakt wel steeds verder af", zegt van Mulligen. "Dat zijn waarschijnlijk nog mensen die onder het leenstelsel zijn begonnen met studeren."
Hoge studieschulden
Het leenstelsel, dat gold voor studenten die tussen september 2015 en 2023 begonnen, verklaart ook het verschil in de hoogte van een studieschuld. Het aantal mensen met een studieschuld daalt wel, maar het aantal personen met een studieschuld hoger dan 50.000 euro verdubbelde de afgelopen zes jaar.
Bijna 5000 mensen hebben een studieschuld van meer dan een ton. Bij de helft van de mensen met een studieschuld is die minder dan 10.000 euro.
Tegemoetkoming
Het idee achter het leenstelsel was dat studenten met welgestelde ouders geen bijdrage van de overheid nodig hadden. Studenten bouwden onder dit stelsel hoge schulden op en er kwam kritiek op. Daarom besloot het kabinet de basisbeurs te herintroduceren.
Studenten die in de tussentijd studeerden, ook wel de pechgeneratie genoemd omdat zij de basisbeurs misliepen, konden ter compensatie een tegemoetkoming tot 1400 euro krijgen.
Die werd later verhoogd naar 2100 euro, omdat de Tweede Kamer het bedrag niet hoog genoeg vond. De verwachting is dat DUO vanaf april 2027 de compensatie zal overmaken naar iedereen die daar recht op heeft.
