In de Universiteitsbibliotheek Utrecht is een ongeveer 1700 jaar oud fragment van de Odyssee ontdekt. Onderzoeker Mark de Kreij van de Radboud Universiteit Nijmegen vond het stukje perkament twee jaar geleden tijdens onderzoek in de collectie antieke manuscripten van de universiteit. De Odyssee is een van de beroemdste verhalen uit de Griekse mythologie.
De Universiteit Utrecht maakt de vondst nu pas bekend. Volgens de universiteit sluit het aan bij de hernieuwde belangstelling voor de Odyssee dankzij de succesvolle verfilming van regisseur Christopher Nolan.
Het fragment bevat enkele regels uit boek 12 van het beroemde Griekse epos van Homerus. Volgens De Kreij is het bijzonder dat het al die tijd onopgemerkt is gebleven. "Het lag gewoon in Utrecht, maar niemand wist wat het precies was", zegt hij tegen RTV Utrecht.
De Kreij stuitte op het fragment toen hij een verzameling oude manuscripten onderzocht. Het gaat om een beschadigd stukje perkament van nog geen 8 centimeter. Wereldwijd zijn slechts enkele tientallen vergelijkbare fragmenten uit deze periode bekend. Ook behoort het tot de oudste teksten in de Utrechtse collectie.
Verstopt in een oude collectie
De Universiteit Utrecht kocht de collectie zo'n zeventig jaar geleden van de erfgenamen van de Duitse wetenschapper Carl Schmidt. De meeste manuscripten werden in het verleden al onderzocht, maar een kleine verzameling Griekse papyri bleef grotendeels onaangeroerd.
De Kreij, zelf docent Grieks, herkende tijdens zijn onderzoek woorden die hem deden denken aan Homerus. Dat bleek te kloppen: de tekst komt uit de derde of vierde eeuw na Christus en bevat verzen uit de Odyssee.
De regels beschrijven een belangrijk moment in het verhaal. De mannen van Odysseus eten, tegen zijn waarschuwingen in, het heilige vee van de zonnegod Helios. Die vraagt oppergod Zeus om straf, waarna een storm het schip van Odysseus vernietigt en zijn bemanning omkomt.
Schatzoeker
Voor de onderzoeker is het niet de oudste tekst die hij ooit heeft bestudeerd. Toch noemt hij de vondst bijzonder. "Ik heb het leukste vak van de wereld", zegt De Kreij. "Ik ben eigenlijk een schatzoeker. Elke dag kun je iets tegenkomen wat nog niemand eerder heeft gezien."
De Odyssee vertelt het verhaal van Odysseus, de koning van het Griekse eiland Ithaka. Hij maakt na de Trojaanse Oorlog een lange en gevaarlijke reis naar huis. Het werk geldt als een van de invloedrijkste teksten uit de westerse literatuur.
