Het Openbaar Ministerie wil dat de 41-jarige Ayham A. uit het Zuid-Hollandse dorp Arkel 17,5 jaar cel krijgt voor zijn prominente rol bij de terroristische organisatie Islamitische Staat (IS).
Volgens het OM was de Syriër tussen 2014 en 2018 het hoofd van de veiligheidsdienst van IS in het zuiden van de hoofdstad Damascus. De dienst was verantwoordelijk voor het arresteren, ondervragen en executeren van mensen die als tegenstanders werden gezien.
A. zou actief zijn geweest in of rond het vluchtelingenkamp Yarmouk, ten zuiden van Damascus. IS kwam daar na zware gevechten in april 2015 aan de macht.
Netwerk van gevangenissen
Voor het OM staat vast dat Ayham A. leiding gaf aan een netwerk van gevangenissen waar tegenstanders van IS in werden opgesloten, vaak zonder proces. Er is geen bewijs gevonden dat de man persoonlijk koppelt aan martelingen en executies, maar het OM zegt dat de veiligheidsdienst van IS daar "onmiskenbaar" verantwoordelijk was.
"Openbare executies via onthoofdingen vonden regelmatig plaats", aldus justitie. "IS onthoofdde (vermeende) tegenstanders, maar ook gewone burgers die door IS tot afvalligen werden verklaard. De lichamen van mannen, vrouwen en kinderen werden tentoongesteld als waarschuwing voor andere inwoners."
Beeldmateriaal
A. zegt dat hij wordt verward met iemand anders en spreekt de beschuldigingen tegen. Het OM brengt daartegenin dat "een groot aantal" getuigen hem heeft aangewezen als de IS-leider. Ook is er volgens het OM veel beeldmateriaal aangetroffen op in beslaggenomen gegevensdragers van IS, waarop A. te zien is met andere hoge leiders.
Het Team Internationale Misdrijven van de Nederlandse politie kwam A. op het spoor toen het in 2020 werd ingelicht door een mensenrechtenorganisatie. De organisatie overhandigde een rapport over een man die in Nederland zou wonen en in Syrië een leidinggevende rol had bij de veiligheidsdienst van IS.
Na onderzoek werd in januari 2023 een man in het Zuid-Hollandse dorp Arkel opgepakt. Volgens het OM is er geen twijfel over wie deze persoon is. "Verdachte is, zo blijkt uit getuigenverklaringen, aanwezig geweest in detentiecentra van IS, gaf bevelen aan bewakers en was mogelijk zelf ook betrokken bij de verhoren en martelingen die daar plaatsvonden."
De aanhouding van Ayham A. maakte in 2023 een hoop los in Arkel:
Advocaten van de verdachte stelden maandag, op de eerste dag van het proces, dat het OM zich baseert op vijf anonieme bronnen die zij niet hebben kunnen ondervragen. De verdediging zegt onvoldoende de kans te hebben gekregen om bewijs te toetsen of zelf te verzamelen.
De rechtszaak gaat morgen verder.
