De Nederlandse Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) zou vanaf 2018 hebben meegekeken met de telefoon van Jared Kushner, schoonzoon van de Amerikaanse president Trump en diens onderhandelaar bij de oorlogen in Oekraïne, Gaza en Iran. Dat zou zijn gebeurd met behulp van een overgelopen Russische hacker die voor de Russische militaire inlichtingendienst GRU werkte.
Het nieuws komt naar buiten in een nieuw boek van Amerikaanse onderzoeksjournalist Matthew Cole, waarvan tijdschrift Vanity Fair een fragment heeft gepubliceerd.
Hoelang de MIVD uiteindelijk heeft meegekeken in de telefoon van Kushner, is niet bekend. De MIVD laat aan de NOS weten geen uitspraken te doen over de werkwijze, kennisniveau of hun bronnen.
750 miljoen dollar
Door de hack van Kushner zagen de Nederlandse spionnen dat de Amerikaan inlogde op een bankrekening in de Verenigde Arabische Emiraten in Dubai. Daarop was te zien dat het account honderden miljoenen dollars had ontvangen van een bank in Azerbeidzjan. Aanvankelijk gingen de Nederlanders ervan uit dat de rekening gelieerd was aan de Azerbeidzjaanse overheid.
Cole schrijft dat op deze bankrekening 750 miljoen dollar stond, afkomstig van de koninklijke families van Saudi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten (VAE). Het geld zou zijn bedoeld om politieke en diplomatieke doelen in het Midden-Oosten te bevorderen. Volgens Cole zou de rekening mede onder beheer hebben gestaan van Kushner en de Emiratische president Mohammed bin Zayed Al Nahyan (MBZ).
'Omweg'
"Jared was op zoek naar een omweg om zijn diplomatieke doelen te bereiken", hoorde Cole van een bron die op de hoogte was van de deal tussen de VAE en Kushner. "Jared beloofde MBZ dat hij hun belangen bij Trump zou behartigen als zij zouden deelnemen aan een fonds. Jared wilde normalisering van de betrekkingen met Israël, zodat handel en investeringen konden floreren."
Volgens Cole wilden de twee families destijds een doorbraak forceren in het Israëlisch-Palestijnse conflict. Daardoor zouden hun betrekkingen met Israël kunnen verbeteren zonder gezichtsverlies te lijden. Kushner zou hebben toegezegd de plannen van de Saudi's bij zijn schoonvader aan te kaarten.
Gevoeligste systemen
De zaak kwam aan het rollen toen de militaire inlichtingendienst in 2017 erachter kwam dat een medewerker van de Russische militaire inlichtingendienst (GROe), gespecialiseerd in gestolen bankgegevens, onderweg was naar het Verenigd Koninkrijk voor een spionageopdracht. Volgens Cole hielden de Britten de man op verzoek van de Nederlandse collega's.
De hacker kreeg twee opties: als informant voor de Nederlandse overheid werken, of in het Verenigd Koninkrijk worden aangehouden. Dat had hem mogelijk jaren celstraf kunnen opleveren. De Russische medewerker besloot de Nederlandse inlichtingendienst toegang te geven tot een van de gevoeligste systemen van de GRU, schrijft Cole.
Op een server in de Russische stad Rostov, die werd gebruikt door het cyber- en hackteam van de Russische militaire inlichtingendienst, troffen de Nederlanders tijdens hun onderzoek schermafbeeldingen aan van de iPhone van Kushner. Volgens Cole wist de MIVD begin 2018 vervolgens zelf toegang te krijgen tot de telefoon, waardoor de dienst kon meekijken met het scherm zodra Kushner het toestel gebruikte.
Terwijl de diensten de telefoon van Kushner in de gaten hielden, ontdekten ze dat hij deze gebruikte om in te loggen op een bankrekening in de VAE. Tegen de tijd dat de Nederlandse spionnen zicht kregen op de telefoon, was er al honderden miljoenen dollars op de rekening gestort. "Voor de hackers van de MIVD werd de bankrekening een inlichtingenraadsel dat ontrafeld moest worden", schrijft Cole.
'Krankzinnig'
Of Kushner als medewerker van het Witte Huis de rekening heeft aangegeven bij de Amerikaanse autoriteiten, is niet bekend. Als hij dit niet heeft gedaan, dan heeft Kushner mogelijk de Amerikaanse wetgeving rond omkoping overtreden. Kushner heeft op X alle aantijgingen ontkend. Hij noemt die "volkomen krankzinnig". "Er werden geen bankafschriften, overschrijvingsgegevens, rekeningnummers, transactiedata of andere details verstrekt om deze buitengewone aantijgingen te bewijzen."
Tijdens Trumps eerste ambtstermijn speelde Kushner een belangrijke rol in het Amerikaanse buitenlandbeleid in het Midden-Oosten. Hij maakte deel uit van het diplomatieke team dat uiteindelijk leidde tot de Abraham-akkoorden van 2020. Daarmee normaliseerden onder meer de Verenigde Arabische Emiraten en Israël hun betrekkingen. Ook nu speelt hij een belangrijke rol als onderhandelaar voor Trump.
