In Kenia spannen herders een rechtszaak aan tegen een project van grote westerse bedrijven. Lokale gemeenschappen in het Afrikaanse land zeggen dat ze door de bedrijven de controle over hun grond verliezen.
De onvrede onder herders is ontstaan door een regeling voor bedrijven om zogenoemde koolstofkredieten te kopen. De bedrijven, waaronder Netflix, Meta, British Airways en Beiersdorf betalen geld aan een organisatie in Kenia, waardoor ze op papier een kleinere CO2-uitstoot hebben.
Hoe werkt een koolstofkrediet?
Voor elke ton CO2 die niet de lucht in gaat, kunnen landen en bedrijven een bewijs laten maken dat de uitstoot is vermeden: een koolstofkrediet. Dat telt dan mee voor de klimaatdoelen van een land of bedrijf. Ze kunnen de verminderde uitstoot bijvoorbeeld bewijzen door bomen te planten of graslanden te laten groeien; die vangen CO2 op.
Een land of bedrijf kan de kredieten ook verkopen aan andere landen of bedrijven die hun uitstoot moeilijk kunnen aanpakken of dat niet willen doen. De verkoper, bijvoorbeeld de Keniaanse overheid of een bedrijf, mag de kredieten dan niet meer meetellen voor de eigen klimaatdoelen. Wel levert de verkoop geld op voor de betreffende partij.
Het compensatieproject in Kenia is een van de grootste ter wereld. Een Keniaanse organisatie 'maakt' koolstofkredieten door traditionele begrazingsroutes aan te passen. Planten kunnen optimaal teruggroeien, omdat koeien er niet meer kunnen grazen. Dat levert meer en grotere planten op die meer koolstof opslaan.
Het project in Kenia wordt beheerd door Northern Rangelands Trust (NRT). De rechtszaak gaat over land rond het natuurreservaat Biliqo Bulesa, enkele honderden kilometers ten noordoosten van de hoofdstad Nairobi.
Het natuurreservaat werd al generaties lang gebruikt door veehoeders. Zij zijn boos, omdat NRT het land volgens hen zonder hun toestemming is gaan omvormen. De organisatie zou miljoenen hebben verdiend aan het verkopen van koolstofkredieten. De herders eisen informatie over de exacte bedragen.
Ook zeggen de herders dat NRT veel macht heeft over hun manier van leven. Zo zou de organisatie veel controle hebben over de begrazing, wat het herdersleven moeilijker maakt. Ook beschuldigen de veehoeders de organisatie ervan gewapende krijgers in te zetten. Zij zouden geweld gebruiken tegen de bevolking en hen intimideren en pesten.
Vorig jaar deed een rechter in Kenia uitspraak in een vergelijkbare zaak. Die stelde toen dat de natuurgebieden tot stand zijn gekomen zonder wettelijke basis.