Betrokkenen uit het onderwijs en de politiek luiden de noodklok over de dalende homo-acceptatie onder jongeren. Volgens hen moet er actief gezocht worden naar oplossingen, nu uit onderzoek van de Universiteit Utrecht en het Trimbosinstituut is gebleken dat vorig jaar nog maar 40 procent van de puberjongens homo's accepteerden, bij meisjes daalde de acceptatie van homoseksualiteit van 78 naar 51 procent.
De onderzoekers schrikken van deze cijfers. "Het is in de eerste plaats slecht nieuws voor homoseksuele kinderen; die worden soms afgewezen of gepest. Maar het is eigenlijk slecht nieuws voor alle kinderen, want het betekent dat ze opgroeien in een land waarin je niet altijd jezelf mag zijn", zegt hoofdonderzoeker en hoogleraar jongerenwelzijn Gonneke Stevens.
Steun voor scholen
Een van de oplossingen is volgens haar dat scholen worden ondersteund in het creëren van een veilige sfeer. "Het onderzoek laat duidelijk zien dat er op scholen waar veel wordt gedaan tegen homohaat en discriminatie, veel minder gepest wordt. Niet alleen homoseksuele kinderen worden er minder gepest, ook andere kinderen. Dat laat zien dat een veilige sfeer op school voor iedereen goed is."
"Maar als we dit willen veranderen moet iedereen in Nederland zijn steentje bijdragen." Ouders kunnen volgens Stevens met hun kinderen praten over homoseksualiteit en vragen wat ze allemaal zien op sociale media. Ze kunnen hun kinderen helpen om daarmee om te gaan. Volwassenen kunnen het goede voorbeeld geven door niet af te geven op lhbti'ers.
Regels voor sociale media
Daarnaast ligt er ook een rol voor de overheid. "De overheid zou kunnen denken aan meer regels op het gebied van socialemediaplatforms, zodat homohaat en discriminatie daar echt aangepakt worden. De EU is daar gelukkig mee bezig." Stevens hoopt dat de betrokken ministers hun verantwoordelijkheid daarin nemen.
Wel vreest ze dat het voor scholen en ouders een ongelijke strijd is als influencers en bekende voorbeeldfiguren met hun negatieve uitingen doorgaan en op sociale media ruim baan krijgen.
Staatssecretaris Tielen van Onderwijs en Emancipatie zegt de uitkomsten van het onderzoek "heel heftig" te vinden. "Ik vind het heel belangrijk dat iedereen in Nederland vrij en gelijkwaardig is. Dat iedereen zich veilig kan voelen. Zeker ook jongeren op school. Als je deze cijfers ziet, zie je dat dit niet goed is."
Het is volgens Tielen moeilijk een duidelijke oorzaak aan te wijzen voor de dalende acceptatie. "Maar het heeft deels te maken met wat jongeren op sociale media tegenkomen. Het is vooral belangrijk dat de gesprekken op school en met ouders thuis erover gaan dat iedereen in Nederland vrij en gelijkwaardig is."
Daar voegt zij nog aan toe: "De manosphere, religieus extremisme: jongeren krijgen online heel veel mee wat niet altijd bevestigt wat belangrijk is, namelijk gelijkwaardigheid." Scholen spelen een belangrijke rol in de acceptatie, zegt zij. "Zij kunnen het niet alleen oplossen, maar spelen er wel een belangrijke rol in gesprekken te voeren over dat je hier kan houden van wie je wil."
Tielen wijst erop dat het tot de kerndoelen van scholen behoort om aandacht te besteden aan de acceptatie van lhbti'ers, al houden volgens lhbti-belangenvereniging COC niet alle scholen zich hieraan. "Het vak burgerschap gaat over vrijheid, gelijkwaardigheid en over verschillen tussen mensen. Dat de ene niet meer is dan de andere. Scholen worden daarop gecontroleerd door de inspectie."
Volgens Tielen zou deze thematiek ook onderdeel moeten zijn van de lerarenopleiding.
Aardrijkskundeleraar Daan Cramer van het Maris College in Scheveningen ziet ook dat lhbti'ers het op school moeilijker hebben. "Niet alleen op school, maar ook daarbuiten is minder tolerantie." Vooral in de comments op sociale media verschijnen veel negatieve reacties.
Veilige plek op school
Cramer is voorzitter van de GSA op zijn school, de Gender & Sexuality Alliance. Daar vinden lhbti'ers een veilige plek. "Maar bijvoorbeeld helpen met het organiseren van paarse vrijdag of het meelopen met een pride in de stad is dan weer een stapje te ver. Het is jammer om te zien dat ze niet helemaal zichzelf kunnen zijn."
De school laat volgens hem zien dat je mag zijn wie je bent. Er wordt ook voorlichting gegeven over diversiteit. Maar waar paarse vrijdag eerder in de aula werd gevierd, gebeurt dat nu op veel kleinere schaal in een klaslokaal.
"We kunnen als school het tegengeluid laten horen tegen de soms wel schrikbarende dingen die ze op sociale media te zien krijgen. Ik denk dat school een mooie plek is om het debat daarover te voeren en ze te leren hoe je daarover met elkaar in gesprek gaat."
