Peking is vandaag en morgen het decor van een ontmoeting tussen de Europese Unie en China. Na maanden van oplopende spanningen over de onderlinge handel, ontmoet Eurocommissaris van Handel Sefcovic daar de Chinese handelsminister Wang Wentao.
De Europese Unie wil zo snel mogelijk een oplossing voor een steeds schevere handelsbalans die inmiddels is opgelopen tot 1 miljard euro per dag. Daardoor worden de Europese industrie en werkgelegenheid hard geraakt. Sefcovic noemt deze ontmoeting "supercruciaal".
China heeft juist baat bij de status quo, omdat het veel verdient aan Europese consumenten. Een steeds groter deel van de Chinese economische groei moet het land halen uit de export, omdat thuis de economie kwakkelt.
Fellere toon
De toon van de Europese Unie is de afgelopen maanden steeds feller geworden. In haar jaarlijkse toespraak voor het Europees Parlement benadrukte commissievoorzitter Von der Leyen dat de EU-Chinadialoog concrete resultaten moet opleveren. Anders zal de EU "alle middelen die tot onze beschikking staan gebruiken om de verhouding in evenwicht te brengen".
De EU beschuldigt China van oneerlijke handelspraktijken, zoals staatssteun en het kunstmatig laag houden van de Chinese munt. Daar kunnen Europese bedrijven niet tegenop concurreren.
Mocht deze bijeenkomst in de ogen van de EU onvoldoende opleveren dan volgen mogelijk handelsmaatregelen. Die kunnen bestaan uit heffingen of zelfs restricties op de import van Chinese producten.
Niet tegemoet hoeven komen
In China is weinig sympathie voor de Europese zorgen. China wijst naar de kracht van de eigen industrie: efficiënte toeleveringsketens; moderne fabrieken en goedkope logistiek waardoor de pakketjes snel bij klanten in Europa zijn.
Maar dat is maar een deel van het verhaal. Over de gehele linie krijgen Europese bedrijven niet dezelfde toegang tot de Chinese markt als Chinese bedrijven in Europa. Chinese bedrijven kunnen ook makkelijk goedkope leningen of subsidies krijgen en de Chinese overheid helpt hen met gratis grond of bedrijfsruimte.
China denkt de EU niet tegemoet te hoeven komen. Peking ziet de EU als een zwakke en verdeelde speler en denkt zo min mogelijk concessies te kunnen doen door lidstaten tegen elkaar uit te spelen.
Dat is een strategie die China vaker gebruikt. Toen vorig jaar de Europese Commissie heffingen in wilde voeren op Chinese elektrische auto's, kwam China met heffingen op Franse cognac. Zo zette China Frankrijk onder druk om niet mee te werken aan de heffingen op elektrische auto's. Als de EU deze weken met maatregelen komt, zal China nu ook ongetwijfeld met een tegenaanval komen.
De Europese inzet
De EU hoopt met China afspraken te maken over het beperken van de export naar Europa, bijvoorbeeld van hybride auto's. Ook wil de EU betere toegang tot de Chinese markt voor Europese producenten.
Mocht China niet bereid zijn tot het sluiten van een handelsdeal dan komen er extra importheffingen in sectoren waar de Chinese dominantie te groot is, dreigt de EU. Daarnaast hebben Duitsland en Frankrijk, de machtigste landen van de EU, een verstrekkender instrument bedacht. Daarmee moet het mogelijk worden om China sneller dan nu de toegang te kunnen ontzeggen tot de interne markt van de EU.
Dat ook Duitsland zich hierachter schaart is veelzeggend. Het land was altijd voorzichtig bij het aanpakken van China, uit vrees dat de Duitse industrie getroffen zou worde door Chinese tegenmaatregelen.
Zwaartepunt ligt volgende week
Volgende week legt handelscommissaris Sefcovic de resultaten van zijn ontmoeting voor aan de EU-regeringsleiders, als die in Brussel zijn voor een EU-top. Dan moet duidelijk worden of de EU inderdaad bereid is tot harde maatregelen, ook als die in Europa pijn gaan doen doordat prijzen daardoor stijgen.
Deskundigen dringen erop aan die maatregelen te nemen, omdat de economische gevolgen van niets doen groter zijn. De komende weken moet blijken of de EU het advies opvolgt, of dat China toch gelijk krijgt en de EU te verdeeld blijft om tot harde actie te komen.
