Het konvooi dat inwoners van de Oekraïense stad Olesjky in veiligheid moet brengen, is aangekomen op de door Rusland bezette Krim. Op beelden was eind van de middag te zien hoe de colonne bussen over het schiereiland richting Rusland reed.
Rusland en Oekraïne hadden na bemiddeling van paus Leo en de Amerikaanse first lady Melania Trump een bestand van enkele dagen afgesproken om de evacuatie mogelijk te maken. Geëmotioneerd ontvingen de inwoners van de stad vanmorgen de bussen en ambulances die hun vertrek mogelijk maken.
"Gisteren zei mijn dochter nog: 'Waag het niet je te bedenken!' 'Nee, nee,' reageerde ik, 'mij tassen staan al klaar, ik vertrek'", vertelde een vrouw van wie de kinderen de stad eerder al ontvlucht waren. "Ik vertrek omdat ik ze zo heb gemist."
Zeldzame samenwerking
Olesjky, in het zuiden van Oekraïne, werd op de eerste dag van de Russische invasie in 2022 al bezet en lag sindsdien als frontstad zwaar onder vuur. Nog dagelijks wordt er gevochten, sluipschutters, mijnen en drones bedreigen de bevolking. Van de oorspronkelijk 20.000 inwoners waren er naar schatting nog maar zo'n 2000 achtergebleven.
Het konvooi van 25 bussen en 9 ambulances kon ongeveer 750 van hen meenemen. Het is niet duidelijk hoeveel mensen daadwerkelijk zijn gegaan, van Oekraïense zijde wordt gesproken over enkele honderden.
Voor de achterblijvers liet het konvooi voedsel, medicijnen en brandstof achter. Opvallend genoeg werd daarbij samengewerkt tussen vertegenwoordigers van Rusland en Oekraïne, een zeer ongebruikelijk beeld in de oorlog.
Twee mensen omgekomen
"Eindelijk vrede, we verhongerden", reageerde een inwoner met tranen in zijn ogen toen de bussen met hulp gisterochtend aankwamen. "We hadden alleen courgette, tomaten en wilde groenten, helemaal niets anders."
Een jongeman die werd afgevoerd in een ambulance zei gisteren nog zwaargewond te zijn geraakt door een landmijn. "We hadden hem niet gezien, door de slechte ogen van mijn vader. Mijn benen konden worden gered, maar mijn vader is omgekomen."
Volgens de woordvoerder van het Kremlin zijn er twee doden gevallen bij de evacuatie, onder wie een Russische genist die mijnen verwijderde op de routes richting het evacuatiepunt.
Het konvooi vertrok vanuit Olesjky naar het zuiden, naar de sinds 2014 door Rusland bezette Krim. Vandaar wordt doorgereden naar de Russische stad Anapa. Mensen mogen ervoor kiezen daar te blijven, of kunnen er op een vlucht naar Belarus stappen, om daarvanuit naar Noord-Oekraïne te reizen. De totale reis is dan 1500 kilometer, terwijl het front op een steenworp afstand van Olesjky ligt.
Op de Russische staatstelevisie werd een gesprek met iemand uit Olesjky uitgezonden die van plan is in Rusland te blijven. "Ik wil vrede en rust. Ergens waar je weer als een mens kan leven, niet zoals we de afgelopen jaren hadden."
Een ander zegt juist tegen de Oekraïense tv te willen doorreizen naar Oekraïne. "Mijn familie is in Oekraïne, kinderen en kleinkinderen. Ik heb ze al vijf jaar niet gezien en mis ze zo. Ze wachten op me, ze tellen de uren tot ik er ben.
Sommige achterblijvers wantrouwden de omweg die het konvooi door Rusland neemt. "Mensen zijn bang, bang voor Rusland." Simpelweg de rivier over steken was volgens haar beter geweest. "Ik wil graag naar Oekraïne, daar wachten mijn kinderen. Maar ik blijf bij mijn man. Hij kan niet vliegen."
Een ander liet weten niet haar geboortegrond te willen verlaten, hoewel ze het leven in de stad een nachtmerrie noemde. "Mijn ouders zijn hier geboren, mijn grootouders, overgrootouders, iedereen."
"Het is hun eigen keuze, maar we zullen doen wat we kunnen om humanitaire hulp te bieden", reageerde de Oekraïense begeleider op de berichten van achterblijvers.
Zijn Russische tegenhanger liet later weten dat de reis van het konvooi zonder problemen is verlopen. Het Kremlin waarschuwde evenwel voor al te veel optimisme over deze geslaagde samenwerking. "Dit is een losstaande situatie die je op dit moment niet zomaar kunt vertalen naar het bredere proces."
De oorlog in de rest van het land ging dan ook onverminderd door. Bij een droneaanval op een treinperron in Dnipro vielen zeker vijftien doden en raakten meerdere mensen gewond. Ook elders vielen de afgelopen dag weer doden en gewonden.
