De Eerste Kamer heeft in grote meerderheid ingestemd met twee asielmaatregelen die eerder zijn gesneuveld. Daardoor hoeft de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) straks geen dwangsommen meer te betalen aan asielzoekers die te lang moeten wachten op een besluit over hun verblijf in Nederland.
Verder wordt het gemakkelijker om criminele asielzoekers 'ongewenst' te verklaren en uit te zetten. Dat kan voortaan als zij delicten plegen waarop een gevangenisstraf van minstens twee jaar staat.
Wetten van Faber
Beide maatregelen maakten deel uit van de asielnoodmaatregelenwet van voormalig asielminister Faber (PVV). Die wet werd in april weggestemd in de senaat, omdat daarin ook stond dat illegaal verblijf in Nederland strafbaar zou worden. Ook het helpen van bijvoorbeeld uitgeprocedeerde asielzoekers zou daarmee strafbaar zijn.
Asielminister Van den Brink heeft twee andere maatregelen - de dwangsommen en de uitbreiding van de ongewenstverklaring - nu via een omweg toch voor elkaar gekregen.
Hij heeft ze gekoppeld aan een andere wet, waar vandaag over is gestemd: de Wet terugkeer en vreemdelingenbewaring. Die moet regelen dat er meer dwang kan worden gebruikt bij de uitzetting van uitgeprocedeerde asielzoekers. Maar ook dat hun verblijf in detentiecentra humaner wordt.
Bijna 100 miljoen euro aan dwangsommen
Dat laatste is de reden dat bijvoorbeeld Pro, de grootste partij in de Eerste Kamer, ook voor de wet stemde. Senator Rosenmöller vindt het huidige detentieregime voor uitgeprocedeerden veel te zwaar. Dat heeft zelfs meermaals tot zelfdoding geleid, memoreerde hij, zoals bij de Russische activist Dolmatov in 2013.
Toch is Pro geen voorstander van het afschaffen van de dwangsommen, omdat ze ook een prikkel zijn voor de IND om sneller te beslissen. Een meerderheid van de Kamer wil er wel van af, omdat de bedragen die de IND hieraan kwijt is hard oplopen. Vorig jaar ging het om 79 miljoen euro, terwijl in de eerst helft van dit jaar de IND al bijna 100 miljoen euro uitkeerde.
Van den Brink heeft na het sneuvelen van de asielnoodmaatregelenwet beloofd de inhoud ervan alsnog door het parlement te loodsen. Dat lukte deels al door de invoering van het Europees Migratiepact, een paar maanden later. Vorige week kwam hij met het plan om het weigeren terug te keren naar het land van herkomst strafbaar te stellen.
