Drie activisten in Hongkong zijn veroordeeld tot gevangenisstraffen van vijf tot ruim zeven jaar vanwege het organiseren van herdenkingen van het Tiananmen-bloedbad in 1989. De activisten werden vorige maand al veroordeeld, nu is de strafmaat bepaald.
Lee Cheuk-yan en Chow Hang-tung kregen respectievelijk zeven jaar en zeven jaar en drie maanden cel. Albert Ho werd veroordeeld tot vijf jaar en twee maanden. De drie werden schuldig bevonden aan het aanzetten tot ondermijning van de staatsmacht.
De activisten organiseerden jarenlang een grote jaarlijkse herdenking van het neerslaan van de prodemocratische studentenprotesten op het Tiananmenplein in Peking. Tienduizenden mensen kwamen daarvoor bijeen in Victoria Park. De herdenking werd vanaf 2020 verboden. De drie activisten werden in 2021 opgepakt en zaten sindsdien grotendeels vast.
Volgens critici laat de zaak zien dat de ruimte voor politieke oppositie en vrije meningsuiting in Hongkong steeds verder wordt beperkt.
Protesten Tiananmenplein
Op 4 juni 1989 eisten demonstranten op het Tiananmenplein, ook bekend als het Plein van de Hemelse Vrede, meer democratie. Uiteindelijk werden ze met tanks en geweerschoten uiteengedreven. Eind juni 1989 zei de Chinese overheid dat er 200 burgers en tientallen leden van de veiligheidstroepen om het leven waren gekomen. In een Brits document dat in 2017 werd vrijgegeven, staat dat er zeker 10.000 doden vielen.
De zaak komt voort uit de bredere politieke strijd die Hongkong de afgelopen jaren heeft veranderd. In 2019 gingen miljoenen mensen in verschillende fases de straat op uit protest tegen een omstreden uitleveringswet, die het mogelijk zou maken verdachten aan China over te dragen.
De demonstraties groeiden uit tot een bredere beweging voor meer democratie en autonomie. Er waren maandenlang massale protesten, blokkades en soms gewelddadige confrontaties tussen demonstranten en de politie. De beweging werd uiteindelijk hard neergeslagen.
Ruimte voor protest ingedamd
In reactie op de protesten voerde Peking in juni 2020 een nationale 'veiligheidswet' in voor Hongkong. Die wet stelt onder meer afscheiding, ondermijning van de staatsmacht, terrorisme en samenwerking met buitenlandse machten strafbaar. Volgens de Chinese regering was de wet noodzakelijk voor de stabiliteit en veiligheid in Hongkong.
Critici zeggen juist dat de wet wordt gebruikt om politieke oppositie en vreedzame kritiek de kop in te drukken. Sinds de invoering zijn veel prominente activisten opgepakt, maatschappelijke organisaties opgeheven en is de ruimte voor protest sterk afgenomen.
