Naam bekende beleggingsexpert misbruikt
Beleggingsexpert Corné van Zeijl wordt regelmatig geconfronteerd met het misbruik van zijn identiteit door criminelen. In WhatsAppgroepen presenteren oplichters zich als 'Professor Corné' en versturen dagelijks beleggingsadviezen aan nietsvermoedende Nederlanders. Van Zeijl benadrukt dat hij nooit tips geeft via dergelijke kanalen: "De mensen die mij dan een bericht sturen zijn de slimme mensen. Die moet ik vertellen dat ze in een oplichtersgroep terecht zijn gekomen."
De schade van dit soort praktijken is enorm. De Autoriteit Financiële Markten (AFM) schat dat beleggingsfraude vorig jaar voor 750 miljoen euro schade heeft aangericht in Nederland. Vaak zitten er meer dan zeventig personen in één WhatsAppgroep, waarbij lang niet iedereen de echtheid van de berichten controleert.
Pump-en-dump technieken
De criminelen hanteren voornamelijk de zogenoemde 'pump-en-dump' methode. Hierbij bezitten de oplichters al aandelen in kleine bedrijven en overtuigen ze groepsleden om ook in te stappen. Door deze kunstmatige vraag stijgt de koers snel, waarna de fraudeurs hun aandelen met winst verkopen. De resterende beleggers zien vervolgens hun investering waardeloos worden. Van Zeijl heeft schermopnames gezien van overboekingen van 30.000 tot 40.000 euro naar verdachte rekeningen.
AI maakt fraude professioneler
Door de opkomst van kunstmatige intelligentie worden de frauduleuze berichten steeds overtuigender. "Je kunt makkelijker goede berichten genereren. Het lijkt zo net alsof je persoonlijk contact hebt met die mensen," aldus Van Zeijl. De oplichters werven slachtoffers via goedkope advertenties op sociale media zoals Instagram en Facebook.
Bredere problematiek
Het misbruik van bekende namen is geen nieuw fenomeen. Eerder spanden persoonlijkheden zoals Jort Kelder en John de Mol rechtszaken aan tegen Google en Facebook wegens neprivertenties. Volgens Reuters verdiende moederbedrijf Meta in een half jaar 3,5 miljard dollar aan advertenties die het bedrijf zelf als 'hoog juridisch risicovol' bestempelde.
Preventie en oplossingen
Van Zeijl pleit voor betere voorlichting als belangrijkste wapen tegen fraude. Hij adviseert WhatsApp-gebruikers om in hun instellingen te voorkomen dat onbekenden hen automatisch aan groepen kunnen toevoegen. "Het is heel frustrerend. Je doet je best om zo goed mogelijk beleggingsinformatie te geven en dan misbruiken mensen die naam."
De expert vergelijkt de strijd tegen deze fraude met 'whack-a-mole': zodra één groep wordt weggenomen, verschijnen er nieuwe. Voor de Nederlandse radiomarkt en mediasector blijft waakzaamheid geboden bij het controleren van advertenties en het waarschuwen van luisteraars voor dit soort praktijken.
