President Trump en zijn beleid zijn hard afgestraft bij de tussentijdse verkiezingen in de Verenigde Staten. De uitslagen lopen nog binnen, maar duidelijk is dat de Republikeinen niet alleen zoals verwacht hun meerderheid in het Huis van Afgevaardigden verliezen, maar ook in de Senaat.
Dat betekent een gigantische overwinning voor de Democraten en maakt regeren voor de president een stuk moeilijker.
Liveblog en -stream
Volg de laatste ontwikkelingen in ons liveblog of via onze livestream. Alle uitslagen zijn te bekijken op onze uitslagenkaart.
Een blauwe golf werd van tevoren als mogelijkheid genoemd, maar Amerikaanse media spreken nu van een blauwe tsunami. Zeker zeven zetels in de Senaat gaan van een Republikein naar een Democraat: in Texas, Kansas, Iowa, Ohio, North Carolina, South Carolina en ook in Maine. Andersom ging er geen enkele zetel van een Democraat naar een Republikein.
Dat betekent dat er vanaf januari, als de gekozenen hun zetel innemen, een Democratische meerderheid is in de Senaat.
In een aantal staten is nog niet zeker wie een Senaatszetel gaat winnen, bijvoorbeeld in Michigan en Alaska. Daar wordt nog geteld.
Texas en Maine toch blauw
Met name in de rode staten Texas en Kansas is de winst van de Democraten een grote verrassing. Vooral de race in Texas werd met extra aandacht bekeken. Miljardair Elon Musk pompte honderden miljoenen in de campagne van de Republikeinse kandidaat Ken Paxton die ook door president Trump werd gesteund.
Dat Democraat James Talarico in Texas toch overtuigend wist te winnen, moet een harde klap zijn voor Trump. Bovendien verloren de Republikeinen in die staat ook nog de gouverneur.
Het is voor het eerst sinds 1990 dat de Democraten in Texas een senator leveren. Voor een blauw Kansas moeten we nog veel verder terug: 94 jaar.
Ook Maine, in het uiterste noordoosten van de VS, gaat voor het eerst in tientallen jaren naar de Democraten. Republikein Susan Collins is er al sinds 1997 senator. Zij moet haar zetel in januari afstaan aan de Democraat Troy Jackson die halsoverkop naar voren werd geschoven toen de gedroomde Democratische kandidaat Graham Platner vertrok na aantijgingen over verkrachting.
Blauwe golf al vroeg zichtbaar
De overwinning voor de Democraten in het Huis van Afgevaardigden tekende zich aan het begin van de nacht al af door verrassingen in Florida. Meerdere kiesdistricten die door de Republikeinen nieuwe grenzen hadden gekregen in hun voordeel, kleurden toch blauw. Daarnaast deden in diverse plattelandsdistricten in andere staten de Democraten het veel beter dan verwacht.
Dat het juist op het platteland de verkeerde kant op ging voor de Republikeinen komt grotendeels door de gestegen kosten van levensonderhoud en de hoge prijzen van brandstof, als gevolg van Trumps oorlog in Iran. Onder anderen boeren zijn hard geraakt door de soms bijna verdubbelde prijzen van diesel, die ze nodig hebben voor hun landbouwvoertuigen.
Trump: resultaten accepteren
Na deze slechte resultaten voor zijn Republikeinse partij zegt president Trump dat hij hoopt te kunnen samenwerken met de Democratische politici in het Huis en de Senaat. "Ik denk dat ze wel met me willen samenwerken", zei hij tegen de zender CBS. "Anders ga ik gewoon alles vetoën en dat willen ze niet."
Trump gaf bij Fox News een eerste reactie:
Vooraf was er nog de vrees dat Trump een slechte uitslag niet zou accepteren, zoals hij dat nog altijd niet doet van zijn eigen verlies bij de presidentsverkiezingen in 2020. Nu zocht hij voorzichtig toenadering: "We zullen samenwerken met de Democraten, we kijken ernaar uit om met hen samen te werken. We kunnen vast iets regelen."
Overigens plaatste hij kort na dat bericht een plaatje met prominent het woord 'VETO' op sociale media, dus het is afwachten wat hij zal waarmaken van zijn handreiking.
De midterms lopen vaak uit op een referendum over het beleid van de zittende president en geregeld verliest zijn partij Congreszetels. Dat was vandaag dus niet anders.
Niet alle uitslagen zijn binnen. Bekijk ze allemaal op onze interactieve kaart:
