President Volodymyr Zelensky heeft samen met Europese bondgenoten een herzien voorstel voor het beëindigen van de oorlog naar de Verenigde Staten gestuurd. Het 20-punten plan is een reactie op een eerder Amerikaans voorstel dat als controversieel werd ervaren vanwege verregaande concessies aan Rusland.
Referendum over territoriale kwesties
Zelensky benadrukte dat het Oekraïense volk de uiteindelijke beslissing moet nemen over territoriale vraagstukken. "Of het nou met verkiezingen of met een referendum is, Oekraïners moeten hun zegje kunnen doen," verklaarde hij tegenover journalisten. De president herhaalde zijn standpunt dat Oekraïne geen grondgebied formeel aan Rusland zal afstaan, ondanks Russische eisen voor de volledige controle over de Donbas-regio.
De Donbas, bestaande uit Loehansk en Donetsk, wordt momenteel grotendeels door Rusland bezet. Het onderscheid tussen het tijdelijk accepteren van bezetting versus formele erkenning blijft cruciaal in de onderhandelingen.
Staakt-het-vuren als voorwaarde
Voor het houden van een referendum eist Zelensky een staakt-het-vuren om veilige verkiezingen mogelijk te maken. "Wij vinden dat de VS dit met Rusland moet bespreken," aldus de president.
Het herziene plan bevat ook een voorstel voor een "vrije economische zone" in door Oekraïne gecontroleerde delen van Donetsk, waar geen troepen van beide partijen aanwezig zouden zijn. Zelensky noemde dit echter oneerlijk, omdat Oekraïense troepen zich zouden moeten terugtrekken terwijl Russische troepen in andere gebieden kunnen blijven.
Europese coalitie centraal
Voor veiligheidsgaranties rekent Zelensky op de 'Coalition of the Willing' - voornamelijk Europese landen die Oekraïne steunen. Deze garanties moeten volgens hem "een element van Europese afschrikking" bevatten met Amerikaanse ondersteuning.
Duitse bondskanselier Merz kondigde aan dat Europese bondgenoten dit weekend overleg voeren met Washington, gevolgd door een bredere internationale bijeenkomst. Zelensky hoopt voor Kerstmis duidelijkheid van zowel de VS als Rusland over de status van het voorstel.
Het aangepaste plan toont aan dat Europese landen actief meedenken over een vredesregeling, waarbij democratische legitimiteit en Oekraïense zeggenschap vooropstaan.
