Vijfentwintig jaar na de verwoestende nieuwjaarsbrand in café 't Hemeltje heeft Volendam vandaag uitgebreid stilgestaan bij de ramp die veertien jonge levens kostte. Na een herdenkingsdienst werd een speciale lindeboom onthuld als blijvend monument voor de slachtoffers.
Fatale seconden in overvol café
In de allereerste uren van 2001 veranderde een gezellige nieuwjaarsviering in een nachtmerrie. Het afsteken van sterretjes in het volgepakte café op de eerste verdieping van een dijkpand leidde tot een steekvlam die de uitgedroogde kersttakken deed ontbranden. Binnen seconden stond alle kerstversiering aan het plafond in lichterlaaie. Toen de brandende massa naar beneden viel, ontstond paniek onder de feestvierders.
De situatie werd dramatisch door het gebrek aan vluchtroutes. Op één steile trap na was er geen uitweg, terwijl de nooduitgang geblokkeerd bleek. Uiteindelijk kwamen veertien mensen om het leven en raakten tweehonderd bezoekers gewond.
Traumatische herinneringen blijven
Mark Lansen, destijds 17 jaar oud, behoorde tot de zwaargewonden. Hij vertelt aan NH Nieuws hoe hij een kwartier vastzat in de vlammen. "Mijn armen, nek en gezicht waren derdegraads verbrand", blikt hij terug. Net als tientallen anderen werd hij in coma gebracht en ontwaakte pas na tien dagen.
Ook politieagente Linda Koeman draagt de gebeurtenis nog altijd met zich mee. Zij moest wanhopige ouders tegenhouden en bijhouden welke gewonde kinderen waar onder lauwe douches stonden. De situatie werd nog complexer toen het rond drie uur 's nachts begon te ijzelen, waardoor ambulances moeilijk konden wegrijden.
Brandweer vernieuwde radicaal
De ramp leidde tot ingrijpende veranderingen in de Nederlandse brandweerorganisatie. In Volendam ontstond volgens Lansen, die nu zelf brandweerman is, een cultuuromslag. "Het team is kleiner en hechter. We proberen dingen echt beter te doen", vertelt hij. Deze aanpak lijkt vruchten af te werpen: afgelopen september werd het Volendamse korps uitgeroepen tot beste van Nederland.
De herdenkingsceremonie kreeg extra betekenis door de lindeboom die nabestaanden voorstelden. Volgens de gemeente staat deze "symbool voor samenzijn, met ruimte voor herinnering en bezinning". Bloemen die Volendammers meebrachten werden later naar de graven van de veertien overleden jongeren gebracht als teken van blijvende verbondenheid.
