Het Slowaakse parlement heeft vandaag ingestemd met de ontbinding van het bureau dat klokkenluiders beschermt tegen represailles. De omstreden beslissing roept vragen op over de toekomst van de rechtsstaat in het EU-land, waar momenteel grote corruptiezaken lopen tegen hooggeplaatste politici.
Nieuw bureau onder regeringscontrole
Na de opheffing van het huidige onafhankelijke bureau komt er een vervanger waarvan de leiding door de regering zelf wordt aangewezen. Premier Fico's kabinet rechtvaardigt deze stap door te beweren dat het huidige bureau "de verkeerde mensen beschermt" en politiek wordt misbruikt.
Critici vrezen echter dat de wetswijziging de bescherming van klokkenluiders ernstig verzwakt. Het zou bijvoorbeeld mogelijk worden om eerder toegezegde bescherming alsnog in te trekken, wat mensen die corruptie melden kwetsbaar maakt voor wraakacties.
Timing wekt argwaan
De maatregel komt op een moment dat Slowakije wordt geplaagd door grote corruptieschandalen. Zo wordt de huidige vicevoorzitter van het parlement, voorheen politietopman, verdacht van het leiden van een crimineel netwerk binnen de politie dat onderzoeken saboteerde.
Opvallend is dat de minister van Binnenlandse Zaken al meerdere boetes kreeg van het nu op te heffen klokkenluidersbureau, nadat hij politiefunctionarissen schorste die meewerkten aan corruptieonderzoeken naar eerdere Smer-regeringen.
Europese zorgen
Vanuit Brussel klinkt felle kritiek op de Slowaakse plannen. Het Europees Openbaar Ministerie en verschillende juristen waarschuwen dat de maatregel mogelijk in strijd is met Europees recht en de aanpak van corruptie zal schaden.
Het klokkenluidersbureau werd juist opgericht na invoering van een EU-richtlijn in 2021 om melders van misstanden beter te beschermen. Experts vrezen dat Slowakije hiermee op ramkoers ligt met Brussel en mogelijk Europese subsidies kan verliezen.
De regering houdt vol dat recente aanpassingen aan de wet nu wel voldoen aan Europese wetgeving, maar de controverse toont opnieuw de spanning tussen nationale politiek en EU-waarden.
