De chaotische taferelen op Schiphol van afgelopen week waren grotendeels te voorkomen geweest, maar de luchthaven kiest bewust voor minimale investeringen in winteruitrusting. Luchtvaartdeskundigen stellen dat deze bedrijfseconomische keuze weliswaar verdedigbaar is, maar wel tot aanzienlijke reputatieschade leidt.
Gebrek aan voorbereiding
Vijf dagen lang werden honderden vluchten geschrapt door sneeuwval waar Schiphol niet op voorbereid was. Het ontijzen van vliegtuigen vormde het grootste knelpunt: op de enige beschikbare plek kunnen maximaal acht toestellen per uur worden behandeld, terwijl er tijdens piekuren normaal 120 vliegtuigen vertrekken.
Luchtvaarteconoom Walter Manshanden toont zich verbaasd over de gang van zaken: "De leiding van Schiphol en KLM lijken zich compleet te hebben laten verrassen. Er komt sneeuw aan, je weet wat er gaat gebeuren, en dan moet je capaciteit klaar hebben."
Het probleem wordt verergerd doordat Schiphol een belangrijke overstapluchthaven is. "Als er file ontstaat door te weinig ontijscapaciteit, loopt het hele systeem vast," legt Manshanden uit.
Miljoenenverliezen voor luchtvaart
De winterse week kost Schiphol naar eigen inschatting miljoenen euro's. Ook KLM, als grootste maatschappij op de luchthaven, krijgt een zware financiële klap. "Dit kost bakken met geld, vergelijkbaar met een vulkaanuitbarsting of staking," aldus luchtvaarteconoom Floris de Haan van de Erasmus Universiteit.
Voor luchtvaartmaatschappijen, die opereren in een uiterst concurrerende markt met lage marges, zijn dergelijke tegenslagen direct voelbaar in de resultaten.
Bewuste keuze tegen investering
Volgens experts hadden de problemen grotendeels voorkomen kunnen worden door meer te investeren in materieel zoals sneeuwschuivers en ontijsapparatuur. Rogier Lieshout van onderzoeksbureau Beelining legt uit waarom dit niet gebeurt: "Het is een afweging tussen kosten en baten. Je kunt wel een enorme vloot sneeuwschuivers aanschaffen, maar als je die maar heel af en toe nodig hebt, is dat bedrijfseconomisch niet te verdedigen."
Geen verandering in zicht
Ondanks de chaos verwachten deskundigen geen structurele veranderingen. De Haan stelt: "Hoe vervelend het ook is, de keuzes zijn wel verdedigbaar. Je hoeft niet te investeren in iets wat zelden voorkomt, maar dat leidt nu wel tot reputatieschade."
Voor Nederlandse reizigers betekent dit dat vergelijkbare situaties in de toekomst opnieuw kunnen ontstaan wanneer onverwacht winterweer toeslaat op Schiphol.
