Een innovatieve werkwijze van de Rotterdamse rechtbank, waarbij kinderen zonder ouderlijk contact een eigen 'kinderadvocaat' krijgen, trekt landelijke aandacht. De methode zorgt ervoor dat de stem van het kind sneller en duidelijker wordt gehoord in familiezaken.
Bijzondere curator als kinderadvocaat
Sinds april 2024 stelt de Rotterdamse rechtbank direct een bijzondere curator aan in zaken waarbij een kind geen contact meer heeft met een of beide ouders. Deze curator fungeert als kinderadvocaat, voert gesprekken met alle betrokkenen en behartigt specifiek de belangen van het kind. Het rapport van de curator wordt al tijdens de eerste zitting besproken.
"We merken dat op deze manier kinderen veel eerder en duidelijker worden gehoord," vertelt rechter Eelco Moerman, die zeer enthousiast is over de nieuwe aanpak. De methode biedt een oplossing voor het probleem dat reguliere rechtbankzittingen vaak zes maanden op zich laten wachten door de grote werkdruk.
Snellere afhandeling van complexe zaken
De nieuwe werkwijze blijkt bijzonder effectief bij complexe familiesituaties. Vaak gaat het om zaken waarbij kinderen het contact met een ouder zijn kwijtgeraakt door verslavingsproblematiek, huiselijk geweld of omdat gescheiden ouders negatief over elkaar communiceren.
"Met die bijzondere curator wordt er gelijk ingezet op wat er wel en niet kan," legt Moerman uit. Door de voorafgaande gesprekken en het rapport is tijdens de zitting al veel duidelijk over het verleden, waardoor er meer focus kan liggen op de toekomst.
Landelijke interesse groeit
De resultaten van de bijna vijftig pilotzaken zijn veelbelovend. Uit een artikel in vakblad Relatierecht en Praktijk blijkt dat zaken sneller worden afgehandeld en ouders meer inzicht krijgen in hun rol, zelfs wanneer contactherstel niet mogelijk blijkt.
Een sprekend voorbeeld betreft een vader die zes jaar geen contact had met zijn dochter. Hoewel herstel uiteindelijk niet lukte, gaf hij aan het verslag van de curator helder te vinden en legde hij zich "met pijn in zijn hart" neer bij de uitkomst.
Stem van het kind centraal
De gesprekken met de kinderadvocaat vinden plaats in een ontspannen omgeving buiten de rechtbank, wat kinderen meer tijd en ruimte geeft om hun verhaal te vertellen. Dit contrasteert met de beperkte tijd die tijdens rechtbankzittingen beschikbaar is.
"Het gesprek op de zitting is heel erg veranderd," aldus Moerman. "In plaats van het ene verhaal tegenover het andere, is er door het rapport al veel meer duidelijk over het verleden."
Meerdere rechtbanken in Nederland tonen interesse in de Rotterdamse aanpak, hoewel implementatie per rechtbank zal verschillen afhankelijk van lokale omstandigheden zoals wachttijden en beschikbaarheid van kinderadvocaten.
