De formatiebesprekingen tussen D66 en CDA laten een opvallende breuk zien in de benadering van internationale crises. D66-leider Rob Jetten houdt vast aan zijn scherpe kritiek op de Verenigde Staten vanwege hun recente acties in Venezuela, terwijl CDA-leider Henri Bontenbal begrip toont voor de terughoudende houding van het demissionaire kabinet.
Jetten blijft bij kritiek op VS
Jetten beschouwt het Amerikaanse optreden in Venezuela, waarbij voormalig president Maduro werd opgepakt voor berechting in New York, als een schending van het internationaal recht. "Daar is geen discussie over", stelde hij tijdens gesprekken met journalisten. Ook als toekomstig premier zou hij dit standpunt handhaven, waarmee hij verder gaat dan zowel het huidige kabinet als de gezamenlijke EU-positie.
De D66-leider baseert zich naar eigen zeggen op experts en pleit voor een Europees gesprek met Amerika over deze "gevaarlijke precedentwerking". Hij wijst erop dat ook landen als Spanje en Finland vergelijkbare bezwaren uiten.
CDA kiest voor pragmatisme
Bontenbal toont meer begrip voor de diplomatieke voorzichtigheid. Hij benadrukt Europa's afhankelijkheid van Amerikaanse veiligheidsgaranties, vooral met het oog op Oekraïne. "Als je ethisch wilt zijn, moet je niet alleen naar je principes kijken maar ook naar de praktische gevolgen", aldus de CDA-leider.
Deze pragmatische benadering wordt gedeeld door de VVD. Kamerlid Van der Burg waarschuwde gisteren dat president Trump kritiek niet snel vergeet, wat de samenwerking over Oekraïne en het Midden-Oosten zou kunnen schaden.
Gevolgen voor formatie
De meningsverschillen over buitenlandbeleid liggen nu op de formatietafel. Terwijl demissionair premier Schoof vandaag in Parijs overlegt over een internationale troepenmacht voor Oekraïne, worstelen de formerende partijen met hun eigen positiebepaling.
Het debat in de Tweede Kamer donderdag zal deze spanningen verder blootleggen, waarbij linkse partijen een hardere lijn eisen en de PVV juist het Amerikaanse optreden toejuicht. De uitkomst kan bepalend zijn voor de richting van Nederlands buitenlandbeleid onder een nieuw kabinet.
