Meer dan 3000 scholen in Nederland, van basisonderwijs tot universiteiten, namen vrijdag deel aan de vijftiende editie van Paarse Vrijdag. Leerlingen droegen paarse kleding om steun te betuigen aan LHBTI+-jongeren, waarbij paars in de regenboogvlag staat voor 'jezelf zijn'. Het aantal deelnemende scholen groeide opnieuw met tientallen nieuwe instellingen ten opzichte van vorig jaar.
Groeiende relevantie in verharde tijden
"Het blijft groeien en dat is goed, zeker in een tijd waarin het debat verhardt", aldus COC-woordvoerder Freek Janssens. De belangenorganisatie wijst op de toegenomen discriminatie van LHBTI+-personen en benadrukt het belang van veilige schoolomgevingen. Paarse Vrijdag dient als middel om deze veiligheid te waarborgen en het gesprek over acceptatie aan te gaan.
Het initiatief werd in 2010 bedacht door de toen 17-jarige scholier Nazmul Zaman uit Leeuwarden, geïnspireerd door de Amerikaanse Spirit Day. In tegenstelling tot het Amerikaanse concept koos Zaman voor een positieve benadering die de LHBTI+-gemeenschap in de schijnwerpers zette. Vanaf de eerste editie met 140 deelnemende scholen groeide het uit tot een landelijk fenomeen.
Weerstand en aanpassingen
Ondanks de groei stuit Paarse Vrijdag op toenemende weerstand. Eerder onderzoek van NOS Stories toonde aan dat de dag op driekwart van 125 onderzochte middelbare scholen tot onrust leidt. Voorbeelden zijn het wegscheuren van posters, oproepen om zwarte kleding te dragen en verhitte discussies tussen leerlingen.
Sommige scholen zoeken naar bredere benaderingen. Het Etty Hillesum Lyceum in Deventer organiseerde een hele week rondom diversiteit, waarbij alle minderheden aandacht kregen. "We hebben op onze school mensen met allerlei verschillende culturele en sociale achtergronden", legt locatie-directeur Gerie ten Brinke uit. De school combineerde gastsprekers, workshops en eindigt de week met Paarse Vrijdag.
Urgente noodzaak
De cijfers onderstrepen de relevantie van het initiatief. LHBTI+-jongeren worden tot drie keer vaker gepest dan andere scholieren, en het woord 'homo' blijft het meest gebruikte scheldwoord op middelbare scholen. Ook komt zelfdoding onder deze groep vaker voor dan bij heteroseksuele jongeren.
"Het is tegenwoordig heel makkelijk om iets te zeggen over andere mensen, zonder te weten hoe de realiteit voor andere mensen in elkaar zit", reflecteert initiatiefnemer Zaman. Hij pleit voor inhoudelijke gesprekken in plaats van onderbuikgevoelens.
Het COC beschouwt Paarse Vrijdag niet als eindpunt, maar als startpunt voor een jaar rond gesprek over acceptatie. In een tijd van toenemende polarisatie lijkt deze boodschap actueler dan ooit.
