Economische crisis leidt tot nieuwe demonstraties
Iran wordt opnieuw geteisterd door grootschalige protesten, nadat vorige week winkeliers in Teheran het werk neerlegden uit onvrede over de torenhoge inflatie. De demonstraties, die inmiddels zijn overgeslagen naar andere steden, hebben al zeven doden geëist door confrontaties met de oproerpolitie.
De protesten begonnen bij de bazari's - traditionele winkeliers op marktpleinen - die zwaar getroffen worden door westerse sancties. Hun geïmporteerde producten zijn flink duurder geworden sinds de Iraanse munt binnen zes maanden de helft van zijn waarde verloor. Later sloten studenten en werkloze jongeren zich aan bij de demonstranten.
Grootste onrust sinds 2022
Deze demonstraties zijn de omvangrijkste sinds de protesten van 2022, toen de dood van de 22-jarige Mahsa Amini tot maandenlange onrust leidde. Amini overleed na een arrestatie door de moraalpolitie vanwege vermeende overtredingen van de kledingvoorschriften. Die protesten werden echter hardhandig neergeslagen, met tientallen doodstraffen tot gevolg.
Iran-deskundige Peyman Jafari ziet potentie voor verdere escalatie: "De inflatie is voor iedereen een probleem, waar je ook vandaan komt." Tegelijkertijd zijn veel Iraniërs terughoudend na de ervaringen van 2022. "Mensen hopen op fundamentele verandering, maar vrezen voor escalatie", aldus Jafari.
Trump dreigt met Amerikaanse interventie
President Trump heeft via zijn platform Truth Social gedreigd Iran te "redden" als het geweld tegen demonstranten niet stopt. "We zijn klaar voor actie", schreef hij, zonder verdere details te geven. Het Iraanse regime gebruikt dergelijke uitspraken regelmatig om hard op te treden tegen demonstranten, door te beweren dat het om een westers complot gaat.
Iraanse activiste Nassim Azimi in Nederland bevestigt dat veel landgenoten niet zitten te wachten op Amerikaanse inmenging. "De revolutie moet in Iran van binnenuit komen", stelt zij. Wel hoort zij verhalen van mensen die nu voor het eerst demonstreren, ondanks de risico's op arrestatie en het verliezen van werk en inkomen.
Onzekerheid over de toekomst
De huidige regering van president Pezeshkian lijkt bereid tot dialoog met demonstranten, maar de onderliggende economische problemen blijven bestaan zolang de sancties van kracht zijn. Een doorbraak lijkt voorlopig onwaarschijnlijk, aangezien zowel in Iran, de VS als Israël hardliners het beleid bepalen.
