De NAVO werkt achter de schermen hard aan een oplossing voor de diplomatieke crisis die ontstond door president Trumps uitlatingen over Groenland. Een speciale gezamenlijke missie in het Arctisch gebied, mogelijk genaamd 'Arctic Sentry', zou de spanning tussen de VS en bondgenoot Denemarken kunnen verminderen.
Verzoenende tonen in NAVO-vergadering
Tijdens de wekelijkse vergadering van de 32 NAVO-ambassadeurs werd de Groenlandkwestie besproken in een "rustige toon". Denemarken bracht het onderwerp ter tafel met een "positieve en toekomstgerichte interventie", terwijl ook de Amerikaanse NAVO-ambassadeur Whitaker verzoenend zou hebben gereageerd.
Trump herhaalde deze week zijn wens om Groenland te "hebben" en sloot militair ingrijpen niet uit. De Deense premier Frederiksen waarschuwde dat een Amerikaanse militaire actie het einde van het bondgenootschap zou betekenen. NAVO-bronnen verwachten echter niet dat het zover komt.
Arctic Sentry als oplossing
Vrijwel alle NAVO-landen steunden het idee van een grotere rol in de Arctische regio. Een nieuwe missie, mogelijk 'Arctic Sentry' genaamd, zou de verdediging van het gebied versterken en tegelijkertijd een gemeenschappelijke inspanning vormen waarin ook Amerika participeert.
Voor zo'n missie is unanimiteit van alle 32 bondgenoten vereist. NAVO-secretaris-generaal Rutte moet nu uitzoeken of Trump bereid is tot samenwerking. De organisatie heeft eerder soortgelijke missies gelanceerd: 'Baltic Sentry' in de Oostzee en 'Eastern Sentry' aan de oostgrens.
Geloofwaardigheid op het spel
Experts waarschuwen voor de gevolgen van de crisis. Peter Apps, auteur van een NAVO-biografie, noemt een eventuele militaire confrontatie tussen de VS en Denemarken "een van de ernstigste interne crises" in de geschiedenis van de alliantie. Hoogleraar Frans Osinga spreekt van een NAVO die "trilt op zijn fundamenten".
De alliantie dankt haar afschrikkende werking aan eenheid en solidariteit tussen bondgenoten, maar de afgelopen dagen was juist de onderlinge verdeeldheid pijnlijk zichtbaar.
Hoop op diplomatieke doorbraak
Volgende week bezoekt de Deense minister van Buitenlandse Zaken zijn Amerikaanse collega Rubio. Diplomaten hopen dat dit gesprek de gemoederen zal bedaren en plannen voor militaire interventie definitief van tafel haalt. Als Trump akkoord gaat met 'Arctic Sentry', kan de missie binnen enkele weken starten.
Of dit vooral wensdenken is, moet blijken. Voor nu blijft de NAVO zoeken naar manieren om de crisis te bezweren en het bondgenootschap intact te houden.
