De coalitieonderhandelingen tussen D66, VVD en CDA hebben geleid tot een akkoord dat weliswaar op kritiek stuit, maar vooralsnog overeind blijft. De drie partijleiders kunnen opgelucht ademhalen nu hun plannen niet direct van tafel worden geveegd, ondanks de gemengde reacties uit de politiek en het land.
Gemengde reacties binnen coalitiepartijen
CDA-leider Bontenbal peilt vandaag de stemming bij zijn achterban tijdens het nieuwjaarscongres in Den Bosch. Bij de VVD is er trots op het bereikte resultaat, maar ook onrust over de voorgestelde belastingverhoging, die intern de 'vrijheidsbijdrage' wordt genoemd. Dit botst met Yesilgöz' verkiezingsbelofte van rust in de portemonnee. D66 daarentegen toont zich tevreden, vooral omdat het premierschap van Jetten weer een stap dichterbij komt.
Oppositie houdt kaarten tegen de borst
In de Tweede Kamer hebben verschillende oppositiepartijen aangegeven open te staan voor samenwerking. Opvallend is dat GL-PvdA en JA21 hun oordeel nog even uitstellen. GL-PvdA-leider Klaver organiseert eerst een bijeenkomst met zijn achterban voordat hij zijn definitieve standpunt bekendmaakt.
Dinsdag cruciaal Kamerdebat
Het Kamerdebat van komende dinsdag wordt de eerste echte test voor het coalitieakkoord. Hoewel het waarschijnlijk nog te vroeg is voor definitieve uitspraken over steun, geeft het debat wel de eerste indruk van de verhoudingen. De minderheidspositie van het kabinet betekent dat voor elke wet op zoek moet worden naar steun van andere partijen.
Links zal vooral kritiek hebben op de voorgestelde aanpassingen in de sociale zekerheid en zorg, terwijl rechts de klimaatmaatregelen en de spreidingswet zal bekritiseren. De coalitie kan via beide kanten aan de benodigde 76 zetels komen, maar de prijs die oppositiepartijen daarvoor vragen blijft onduidelijk.
Ministerposten verdelen
Parallel aan de politieke onderhandelingen verdeelt het trio de ministerposten. Bontenbal heeft al aangegeven geen minister te willen worden. Yesilgöz wordt getipt voor Defensie, terwijl VVD-minister Heinen mogelijk op Financiën mag blijven. Voor andere posten zoeken de partijen nog kandidaten, waarbij diplomatieke vaardigheden en onderhandelingskwaliteiten extra belangrijk zijn in dit minderheidskabinet.
De beoogde bewindslieden moeten eerst door een veiligheidscheck van de AIVD. Bij goedkeuring volgt op 23 februari de beëdiging en de traditionele foto met de koning op het bordes van Huis ten Bosch.
Vooruitblik
Dit minderheidskabinet zal constant moeten onderhandelen om meerderheden te vinden. Het wordt een oefening in politieke diplomatie waarbij elke wet opnieuw coalitievorming vereist.
