Italiaanse 'historische radicaal' Emma Bonino is op 78-jarige leeftijd overleden. De politica en activiste was een van de meest invloedrijke voorvechters van vrouwenrechten in Italië. Ze speelde een centrale rol in de legalisering van abortus in de jaren 70.
Haar huidige politieke partij Più Europa maakte haar overlijden bekend op sociale media. "Vandaag verliezen we niet alleen onze leidster, maar ook een van de meest scherpzinnige, moedige en vrije figuren uit de politieke geschiedenis van ons land en de vrije wereld."
In haar politieke carrière was ze onder meer Europees Commissaris voor Humanitaire Hulp, Visserij en Consumentenbescherming eind jaren 90, Italiaans minister van Internationale Handel en Europese Zaken van 2006 tot 2008 en Italiaans minister van Buitenlandse Zaken van 2013 tot 2014.
Italië-correspondent Angelo van Schaik
"Reacties op het overlijden van politica Emma Bonino stromen binnen. Bonino wordt alom geroemd als een sociaal en principieel politica. 'Emma Bonino was decennialang een sterke en herkenbare stem in de Italiaanse politiek', schrijft premier Meloni op X. 'Iemand die haar ideeën vastberaden nastreefde.' Hoewel hun ideeën ver uit elkaar lagen, heeft het de premier er niet van weerhouden Bonino's politieke gewicht te erkennen.
Voormalig premier Enrico Letta schrijft dat Bonino uniek en onvergetelijk is. "Italië en Europa zijn je veel verschuldigd, Emma." Ook de minister van Buitenlandse Zaken en voormalig voorzitter van het Europese Parlement, Antonio Tajani, roemt de Europa gezindheid van Bonino. 'Het Europese gevoel was wat ons bond.'
'Haar strijd heeft Italië vrijer en beschaafder gemaakt', zegt Angelo Bonelli van de Groene Partij tegen La Repubblica. 'Met Emma Bonino sterft een pilaar van onze politieke en maatschappelijke geschiedenis.'
Bonino begon haar politieke carrière in de jaren 70 en voerde actie tegen illegale abortus. In 1975 maakte ze bekend dat ze op 26-jarige leeftijd een abortus had ondergaan, in die tijd illegaal in het rooms-katholieke en conservatieve Italië.
Ze had zichzelf aangegeven bij de politie als een openlijke daad van verzet. Haar arrestatie was groot nieuws en het begin van een campagne die uiteindelijk leidde tot de legalisering van abortus in 1978.
"Emma was 'uitverkoren door de radicale politiek' toen een wettelijk verbod haar leven veranderde", schrijft Più Europa. "Vanaf dat moment nam ze zich voor te strijden, zodat zoiets nooit meer iemand anders zou overkomen."
De activiste werd hierna gekozen in de Italiaanse Kamer van Afgevaardigden om de Radicale Partij te vertegenwoordigen, een kleine partij die zich altijd onvermoeibaar inzette voor mensenrechten.
Prominent mensenrechtenactivist
Bonino was 50 jaar lang een sleutelfiguur in de Italiaanse en Europese politiek en prominent mensenrechtenactivist. Ze zette zich niet enkel in voor vrouwenrechten en gendergelijkheid, maar ook onder meer voor de rechten van migranten en vluchtelingen.
Ze was een van de oprichters van de mensenrechtenorganisatie No Peace Without Justice. Ook speelde ze een belangrijke rol in de totstandkoming van het Statuut van Rome, het oprichtingsverdrag voor het Internationaal Strafhof.
"Haar leven was een lange strijd tegen alles wat vrijheid ontkent", schrijft Più Europa. "Tegen illegale abortus, honger in de wereld, de wurggreep van politieke partijen, genocide en elke vorm van autoritarisme."
In 2017 richtte ze de centrum-linkse, liberale en pro-Europese Italiaanse partij Più Europa op. Ook voor de jonge generatie was Bonino een bekend figuur en populaire politiek commentator die vaak op de Italiaanse televisie te zien was.
Staatsbegrafenis
In 2015 maakte Bonino bekend dat ze longkanker had en chemotherapie onderging, maar niet zou stoppen met haar politieke inzet. Ze verscheen daarna vaak met gekleurde hoofdbedekkingen. Vier maanden later vertelde Bonino dat ze in remissie was.
Een officiële doodsoorzaak is niet gegeven, maar afgelopen maandag werd Bonino opgenomen in het ziekenhuis met ademhalingsproblemen. Ze lag enkele dagen op de Intensive care, schrijven Italiaanse media. De afgelopen jaren is Bonino vaker opgenomen in het ziekenhuis met ademhalingsproblemen.
"Er zijn geen woorden voor de pijn en de leegte die we vandaag voelen", sluit de partij het bericht op Facebook af. "Dank je wel, Emma vanuit het diepst van ons hart."
Italiaanse premier Meloni maakt bekend dat een staatsbegrafenis voor Benino wordt voorbereid. Deze zal begin volgende week plaatsvinden.
