Alarmerende cijfers uit onderzoek
Duizenden Nederlandse kinderen hebben geen bril terwijl ze die wel hard nodig hebben. Daarnaast lopen tienduizenden kinderen rond met een ongeschikte bril. Dit blijkt uit onderzoek dat wetenschappers in opdracht van het ministerie van Volksgezondheid uitvoerden naar de toegankelijkheid van brillen voor kinderen.
Het probleem is groter dan eerder gedacht. Van de geschatte 634.000 kinderen die een bril nodig hebben vanwege bij- of verziendheid, mist een aanzienlijk deel de juiste oogcorrectie. Vooral bij gezinnen onder of net boven de armoedegrens is het probleem schrijnend: 30 procent van de kinderen die een bril nodig heeft, heeft er geen.
Gevolgen voor ontwikkeling
Het gebrek aan een goede bril heeft verstrekkende gevolgen voor kinderen. Hoofdonderzoeker Ruth van Nispen van Amsterdam UMC waarschuwt dat kinderen hierdoor minder goed kunnen leren en lezen. "Hun ontwikkeling en sociale contacten worden geremd. Zonder bril kunnen hun ogen ook verder achteruitgaan of kunnen ze een lui oog ontwikkelen."
Het onderzoek toont aan dat 16 procent van de ouders financiële drempels ervaart bij het kopen van een bril. Zij stellen de aankoop uit, vervangen kapotte brillen niet, of kiezen voor goedkope opties die niet altijd voldoen. Met gemiddelde kosten van 274 euro per jaar voor een kinderbril, is dit voor veel gezinnen een flinke uitgave.
Praktijkinitiatieven bieden uitkomst
De Brillenbus, een mobiele opticien die scholen in achterstandswijken bezoekt, laat zien hoe groot het probleem is. Initiatiefnemer Erik van Halewijn: "We komen scholieren tegen die veel leerondersteuning krijgen zonder dat bekend is dat ze maar 40 procent zicht hebben. Dat is dweilen met de kraan open."
Oproep voor structurele oplossing
De onderzoekers pleiten voor opname van kinderbrillen in de basisverzekering en frequentere oogcontroles. Nu krijgen kinderen alleen een oogtest rond hun vijfde jaar. Demissionair minister Bruijn van VWS noemt de situatie "onwenselijk" en heeft het Zorginstituut gevraagd te onderzoeken of kinderbrillen in het basispakket kunnen komen. Tot die tijd stelt hij 750.000 euro beschikbaar voor noodhulp.
De verwachting is dat het probleem alleen maar groter wordt door toegenomen beeldschermgebruik. De onderzoekers adviseren daarom de 20-20-regel: elke 20 minuten 20 seconden pauze om in de verte te kijken, en minimaal twee uur per dag buiten spelen.
