Nederland telt bijna 200 datacenters die vorig jaar 4,6 procent van alle elektriciteit in het land verbruikten. De grootste datacenters gebruiken net zoveel stroom als bijna een kwart van alle Nederlandse woningen, blijkt uit nieuwe CBS-cijfers. Met de opkomst van kunstmatige intelligentie staat het energieverbruik van deze digitale infrastructuur onder grote druk.
Explosieve groei verwacht
Landelijk netbeheerder TenneT voorspelt een verdubbeling van het datacenterverbruik in de komende jaren. Tegen 2030 zou dit kunnen oplopen tot 10 à 15 procent van het totale Nederlandse stroomverbruik. "Blijft de AI-investeringsgolf aanhouden of niet?", is volgens TenneT een cruciale vraag voor de lange termijn.
De ongeveer 45 grote datacenters zijn verantwoordelijk voor 90 procent van het totale datacenterverbruik. Hieronder vallen ook drie hyperscale datacenters van techgiganten Google en Microsoft. Rob Stevens, directeur van datacenter Interconnect, wijst op de rol van AI: "Een chatbot op een site kan je nu vragen stellen in plaats van een medewerker, en dat gaat veel sneller."
Stroomnet onder druk
Het groeiende energieverbruik van datacenters botst met de capaciteitsproblemen van het Nederlandse elektriciteitsnet. Dit jaar bleek dat een hogeschool in Almere geen ruimte kreeg om uit te breiden omdat het stroomnet vol zit, terwijl voor een groot datacenter wel ruimte was gevonden.
AI- en veiligheidsonderzoeker Roel Dobbe van TU Delft waarschuwt voor onzorgvuldige uitbreiding. "We gaan overal meer energie gebruiken, en dat is zeker niet alleen groene energie." Onderzoeker Alex de Vries-Gao benadrukt dat bij toenemende vraag op het beperkte stroomnet, fossiele brandstoffen ingezet zullen worden.
Economische belangen
Oud-ASML-topman Peter Wennink pleit voor blijvende investeringen in digitale infrastructuur, waaronder AI. Volgens hem moet Nederland hierin blijven investeren om economisch concurrerend te blijven. De digitalisering heeft ook voordelen gebracht: "Vroeger deed je de belastingaangifte in een envelop, nu kan dit online en digitaal", aldus Stevens.
Politieke keuze
De branchevereniging DDCA wijst erop dat datacenters essentieel zijn voor de online wereld. Of er nog meer datacenters komen, blijft echter een politieke keuze die provincies en gemeenten moeten maken. De spanning tussen economische noodzaak en energietransitie zal de komende jaren alleen maar toenemen.
