Russische militairen die zijn teruggekeerd van het front in Oekraïne hebben in bijna vier jaar tijd meer dan 500 mensen gedood en honderden anderen zwaar mishandeld. Dit blijkt uit onderzoek van het onafhankelijke Russische nieuwsmedium Verstka, dat honderden gerechtelijke uitspraken analyseerde.
Veteranen worden criminelen
Het onderzoek toont een schokkend beeld van geweld door teruggekeerde soldaten. In totaal zijn er ruim duizend slachtoffers gevallen door militairen die na verlof, gratie of verwondingen zijn teruggekeerd naar de maatschappij. De meeste slachtoffers zijn familieleden of andere naasten van de veteranen, waarbij in meer dan de helft van de gevallen alcohol of drugs een rol speelden.
Van de onderzochte gevallen werden 274 verdachten veroordeeld voor moord. Opvallend is dat de daders vaak ex-gevangenen zijn die via het Wagner-huurlingenleger of andere militaire eenheden werden gerekruteerd voor de oorlog. Deze criminelen kregen gratie en amnestie in ruil voor een half jaar vechten aan het front.
Strafvermindering door oorlogsdeelname
Het Russische rechtssysteem behandelt deze veteranen-criminelen opvallend mild. In 90 procent van de geanalyseerde uitspraken beschouwden rechters de deelname aan de oorlog in Oekraïne als verzachtende omstandigheid. Een voorbeeld is een Wagner-veteraan die zijn partner doodde na terugkeer van het front, maar slechts acht jaar en zes maanden celstraf kreeg.
Nog schrijnender is het geval van een man die eerder werd veroordeeld tot 15 jaar voor het vermoorden van een politieagent. Door zich aan te sluiten bij het leger kwam hij vervroegd vrij en vermoordde vervolgens Anna Kasjanova. Volgens de politie had hij "al met zijn bloed geboet" voor zijn eerdere misdaden.
Tip van de ijsberg
De onderzoekers benadrukken dat hun bevindingen waarschijnlijk slechts het topje van de ijsberg zijn. Na de invasie publiceert Rusland veel minder gerechtelijke uitspraken en worden gegevens over veteranenstatus vaak weggelaten.
Het geweldscijfer onder veteranen is alarmerend: 171 moorden per 100.000 teruggekeerde militairen, terwijl het landelijke gemiddelde voor mannen 9 per 100.000 bedraagt. Met ongeveer 140.000 teruggekeerde veteranen vormt deze groep een ernstig maatschappelijk probleem voor Rusland.
Maatschappelijke gevolgen
Dit onderzoek toont de donkere keerzijde van Ruslands oorlogsstrategie, waarbij criminelen werden ingezet als kanonnenvoer. De terugkeer van getraumatiseerde en gewelddadige ex-gevangenen met veteranenstatus creëert een nieuwe golf van criminaliteit in de Russische samenleving.
