De 27 ministers van Buitenlandse Zaken van de Europese Unie hebben unaniem besloten om de Iraanse Revolutionaire Garde op de Europese terrorismelijst te plaatsen. Dit historische besluit komt na jarenlange discussies en volgt op het gewelddadige optreden van het Iraanse regime tegen demonstranten.
Nederland pleitte al langer voor sancties
Tot nu toe was er onvoldoende steun onder EU-lidstaten voor deze drastische maatregel. Demissionair minister Van Weel van Buitenlandse Zaken noemde het besluit een belangrijke stap. "Hiermee laten we zien dat we de Iraanse bevolking steunen en dat Europa samen opstaat tegen de repressie van het regime."
De doorslag kwam toen Frankrijk, dat eerder tegenstander was van de maatregel, alsnog instemde. Ook Italië, dat lange tijd bezwaren had, schaarde zich achter het voorstel. Volgens de Italiaanse minister Tajani van Buitenlandse Zaken vereisten "de verliezen die de burgerbevolking tijdens de protesten heeft geleden, een duidelijke reactie."
Duizenden doden bij protesten
Het besluit volgt op het bloedige neerslaan van protesten in Iran, waarbij volgens mensenrechtenorganisatie HRANA meer dan 6000 doden zijn gevallen. Het geweld tegen demonstranten heeft de internationale gemeenschap geschokt en geleid tot toenemende druk op de EU om harder op te treden tegen het Iraanse regime.
Eerder vreesden tegenstanders dat het plaatsen van de Revolutionaire Garde op de terrorismelijst diplomatieke contacten met Iran zou bemoeilijken. Dit zou problemen kunnen veroorzaken bij onderhandelingen over het vrijlaten van gevangenen uit Iraanse gevangenissen.
Symbolische maar krachtige boodschap
Het bestempelen van de Revolutionaire Garde als terreurorganisatie heeft vooral symbolische waarde. EU-buitenlandchef Kaja Kallas benadrukte dat de organisatie nu op gelijke voet wordt gesteld met al-Qaida, Hamas en IS. "Als je je gedraagt als een terrorist, moet je worden behandeld als een terrorist," aldus Kallas.
Naast de Revolutionaire Garde plaatst de EU ook 21 personen en organisaties op de sanctielijst vanwege het schenden van mensenrechten. Onder hen bevinden zich de Iraanse minister Momeni van Binnenlandse Zaken en commandanten van de Revolutionaire Garde, die geen toegang meer hebben tot EU-grondgebied en hun tegoeden kunnen zien bevroren.
Machtige militaire organisatie
De Islamitische Revolutionaire Garde werd na de revolutie van 1979 opgericht ter bescherming van de nieuwe islamitische staat. De elite-eenheid is uitgegroeid tot een enorme militaire organisatie met grote politieke en economische invloed in Iran. De garde controleert grote delen van de Iraanse economie en heeft een eigen leger, marine, luchtmacht en geheime dienst.
Met dit besluit volgt de EU het voorbeeld van de Verenigde Staten, die de Revolutionaire Garde al in 2019 op hun terrorismelijst plaatsten. Het signaal is duidelijk: Europa tolereert geen geweld tegen vreedzame demonstranten en zal concrete stappen ondernemen om druk uit te oefenen op het Iraanse regime.
